Sağlık araştırmacılarına göre egzersizden maksimum verim almak için antrenman saatinin kişinin biyolojik ritmine uygun şekilde planlanması gerekiyor. Sabah aktif olan kişilerin erken saatlerde, gece daha enerjik hissedenlerin ise akşam saatlerinde egzersiz yapmasının daha faydalı olabileceği belirtiliyor. Open Heart dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma da bu yaklaşımın özellikle kalp hastalığı riski taşıyan bireylerde daha belirgin sağlık kazanımları sağladığını ortaya koydu. Pakistan’da yürütülen çalışmaya 40-50 yaş aralığında, yüksek tansiyon veya fazla kilo gibi en az bir risk faktörü taşıyan 134 kişi katıldı. Katılımcılar üç ay boyunca haftada beş gün, günde 40 dakika tempolu yürüyüş yaptı. Gönüllülerden 70’i kendisini sabah insanı, 64’ü ise gece kuşu olarak tanımladı. Egzersizlerin bir kısmı kişinin biyolojik ritmine uygun şekilde planlanırken, bir kısmı ters zamanlamayla uygulandı.
Vücut saatiyle uyumlu egzersiz daha fazla fayda sağladı
Araştırma sonuçlarına göre her iki grup da fiziksel olarak gelişim gösterdi ancak egzersizin vücut saatiyle uyumlu yapılması daha güçlü sağlık kazanımları sağladı. Özellikle tansiyon kontrolü, metabolik değerler, uyku kalitesi ve genel kondisyon düzeyinde daha belirgin iyileşmeler gözlemlendi. Katılımcılar ayrıca daha iyi uyuduklarını ve kan şekeri seviyelerinin daha dengeli hale geldiğini bildirdi. Uzmanlar, insan vücudundaki biyolojik saatin uyku-uyanıklık döngüsünden hormon seviyelerine kadar birçok süreci etkilediğini ve bunun egzersiz performansını da doğrudan değiştirebileceğini ifade ediyor. Çalışma, “herkese uyan tek egzersiz saati” yaklaşımının doğru olmayabileceğine işaret ediyor.
Uzmanlardan sosyal jetlag uyarısı
Araştırmacılar, biyolojik ritim ile sosyal yaşam düzeni arasındaki uyumsuzluğun “sosyal jetlag” olarak tanımlandığını ve bunun kalp hastalığı riskini artırabileceğini belirtiyor. Gece tipi yaşam süren bireylerin sabah erken egzersize zorlanmasının her zaman uygun olmayabileceği, kişinin ritmine uygun planlamanın daha sağlıklı sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor. İngiltere’deki uzmanlar ise bulguların önemli olduğunu ancak en kritik unsurun düzenli fiziksel aktivite olduğunu vurguluyor. NHS önerilerine göre yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapması ve kas güçlendirici aktiviteleri haftanın iki gününe yayması gerekiyor. Ayrıca gün içinde uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınılması tavsiye ediliyor.
