İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlamada can kaybı 16'ya yükseldi. Facianın ardından başlatılan soruşturma kapsamında 5 kişi gözaltına alınırken, yaşananlar Türkiye'nin sanayi tarihindeki köklü kuruluşlardan HABAŞ'ın geçmişini de yeniden gündeme taşıdı.
HABAŞ'ın kurucusu Hamdi Başaran'ın, Aliağa'daki demir çelik fabrikasında üretimin başladığı 1987 yılında geçirdiği iş kazasında hayatını kaybettiği ortaya çıktı. Bugün aynı tesiste yaşanan büyük facia, aradan geçen 39 yıla rağmen fabrikanın geçmişindeki acı bir olayı yeniden hatırlattı.
HABAŞ'ın temellerini Hamdi Başaran attı
1913 yılında Erzincan'ın Eğin ilçesinde, bugünkü adıyla Kemaliye'de dünyaya gelen Hamdi Başaran, 1930'lu yıllarda ailesinin bir bölümüyle Elazığ'a yerleşti. İş hayatına kömür ticaretiyle başlayan Başaran, daha sonra inşaat malzemeleri ticareti, değirmencilik ve müteahhitlik yaptı. Batman Rafinerisi'nin bazı altyapı işlerinde ve Diyarbakır'daki projelerde görev aldı.
Bir dönem Ankara'da yaşayan Başaran, daha sonra İstanbul'a yerleşerek tekstil ticaretine yöneldi. 1956 yılında “Hamdi Başaran Topkapı Oksijen Fabrikası”nı kurması, sanayi alanındaki büyümesinin başlangıcı oldu.
1967'de oksijen, azot ve argon gazlarını sıvı olarak üreten hava ayrıştırma tesisini faaliyete geçiren Başaran, şirketinin unvanını da Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. olarak değiştirdi. 1969 yılında ağır makine ve sınai gaz tüpü üretimi için yeni bir şirket kurdu. İlerleyen yıllarda üretim kapasitesini artıran yatırımlarını sürdürdü.
Aliağa'daki demir çelik yatırımı 1987'de üretime geçti
Hamdi Başaran'ın oğlu Mehmet Rüştü Başaran, 1970'li yılların başında şirkette önemli görevler üstlenmeye başladı. O dönemde babasını demir çelik sektörüne yatırım yapmaya ikna etti. Oksijen üretiminin demir çelik sektöründen gelen taleple büyüdüğünü belirten Mehmet Başaran, grubun kendi demir çelik yatırımını da gerçekleştirmesi gerektiğini savundu.
Bu doğrultuda 1982 yılında Aliağa'da arazi yatırımı yapıldı. Beş yıl sonra, 1987'de yıllık 600 bin ton üretim kapasitesine sahip demir çelik fabrikası devreye alındı.
Ancak aynı yıl aile ve şirket için büyük bir acı yaşandı. HABAŞ'ın kurucusu Hamdi Başaran, Aliağa'daki demir çelik fabrikasında geçirdiği iş kazası sonucu hayatını kaybetti.
39 yıl sonra aynı fabrikada bir kez daha işçi faciası
HABAŞ'ın kurucusu Hamdi Başaran'ın 1987 yılında Aliağa'daki fabrikada iş kazası sonucu yaşamını yitirmiş olması, bugün yaşanan patlamayla birlikte yeniden gündeme geldi.
Aradan geçen 39 yılın ardından aynı tesiste meydana gelen patlamada 16 kişinin hayatını kaybetmesi ve 5 kişinin gözaltına alınması, olayın nedenlerine ve olası ihmallere ilişkin soruşturmanın önemini bir kez daha ortaya koydu.
Patlamanın kesin nedeni ve sorumluluklara ilişkin değerlendirme, yürütülen soruşturmanın sonucunda netleşecek.
