Oxford Üniversitesi'nden bilim insanları, prostat kanserinin özellikle agresif seyreden türlerinin yıllar öncesinden öngörülmesine yardımcı olabilecek biyolojik işaretler belirledi. Yaklaşık 16 yıl boyunca takip edilen kişilerin kan örneklerini inceleyen araştırmacılar, prostat kanseri tanısından 15 yıldan uzun süre önce hastalıkla ilişkili olduğu belirlenen 12 protein tespit etti.
Prostat kanserinden yıllar önce belirlenen proteinler
İngiliz basınında yer alan haberlere göre araştırmada, katılımcıların kan örneklerinde 6 binden fazla protein incelendi. Daha sonra prostat kanseri geliştiren yaklaşık 1000 kişinin verileri, rastgele seçilen 1573 erkeğin verileriyle karşılaştırıldı.
Araştırma sonucunda, prostat kanseri tanısından 15 yıldan uzun süre önce hastalıkla ilişkili olduğu belirlenen 12 protein ortaya çıkarıldı. Bu proteinler arasında, anormal hücreleri tanıma ve yok etme sürecinde rol oynayan bağışıklık hücreleri tarafından üretilen GZMK proteini de yer aldı.
Araştırmacılar, bu bulgunun vücudun kanser henüz teşhis edilmeden uzun yıllar önce hastalığa karşı tepki geliştirmeye başlamış olabileceğine işaret ettiğini belirtti. Çalışmada ayrıca, prostat kanserinde önemli olduğu bilinen ERBB3, KRAS ve NRAS genlerinin, yaklaşık 10 yıl sonra teşhis edilen agresif vakalarla ilişkili olduğu saptandı.
Agresif prostat kanseriyle ilişkili 7 protein bulundu
Araştırmada, prostat kanserinin daha agresif seyreden türleriyle ilişkili 7 protein de belirlendi. Bu proteinler arasında, kanserin yayılması veya hastalığın erken ölüme yol açmasıyla ilişkili vakalarda tespit edilen bir protein de bulunuyor.
Araştırmacı epidemiyolog Dr. Zhe Huang, tanıdan yıllar önce alınan kan örneklerinde binlerce proteinin ölçülmesinin, ilerleyen dönemde agresif prostat kanseri geliştiren erkeklerin diğerlerinden hangi yönlerle ayrıldığının anlaşılmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
Huang, elde edilen sonuçların agresif prostat kanserinin daha iyi anlaşılmasına ve hastalık riskini değerlendirmede kullanılabilecek biyolojik göstergelerin belirlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Yeni bir tarama testi için daha fazla araştırma gerekiyor
Araştırmacılar, belirlenen proteinlerin prostat kanseri taramasında kullanılabilecek bir teste dönüştürülmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Bulgular, hastalığın erken dönemde belirlenmesine yönelik yeni yöntemlerin geliştirilmesi açısından umut vadetse de proteinlerin klinik uygulamada kullanılabilirliğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Dünya genelinde erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ikinci sırada yer alan prostat kanseri, her yıl yaklaşık 1,5 milyon kişiyi etkiliyor. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'de her yıl yaklaşık 20 bin kişiye prostat kanseri teşhisi konulurken, yaklaşık 3 bin 300 kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.
