Bilgisayar, telefon ve tablet kullanımının yaygınlaşmasıyla mavi ışık filtreli gözlüklere olan ilgi de arttı. Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ahmet Altun, bu gözlüklerin ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu belirgin biçimde azalttığına ilişkin yeterli kanıt bulunmadığını, ancak akşam saatlerinde kullanımının uyku düzeni açısından fayda sağlayabileceğini belirtti.
Mavi ışığın gündüz saatlerinde uyanıklığın korunması ve biyolojik saatin düzenlenmesinde rol oynadığını ifade eden Altun, ekran kullanımının gözler üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Ekran karşısında gözler neden yoruluyor?
Uzun süre ekran karşısında kalmak; göz kuruluğu, yanma, bulanık görme ve baş ağrısı gibi şikâyetlere yol açabiliyor. Doç. Dr. Ahmet Altun, bu sorunların doğrudan mavi ışıktan kaynaklanmadığını vurguladı.
Ekrana odaklanırken göz kırpma sıklığının azalması ve uzun süre yakına bakılması, gözlerde rahatsızlık oluşmasının başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Araştırmaların çoğunun mavi ışık filtreli gözlüklerin dijital göz yorgunluğunu belirgin ölçüde azalttığını göstermediğini belirten Altun, bu ürünlerin özellikle akşam saatlerinde uyku düzeni açısından değerlendirilebileceğini kaydetti.
Telefon ve bilgisayar ekranlarından yayılan ışığın gece saatlerinde melatonin salgısını baskılayabileceğine dikkat çeken Altun, geç saatlere kadar ekran kullananların bu gözlüklerden yarar görebileceğini ifade etti. Cihazların gece modu özelliklerinin de benzer amaçla kullanılabileceğini belirtti.
Retina hastalıklarını önlediği kanıtlanmadı
Mavi ışık filtreli gözlüklerin sarı nokta hastalığı veya diğer retina hastalıklarını önlediğini ortaya koyan güçlü bilimsel kanıtlar bulunmuyor. Altun, gözlük seçerken kaliteli optik merkezlerin tercih edilmesini, renkleri aşırı değiştiren camlardan ve gereksiz yüksek filtre oranlarından kaçınılmasını önerdi.
Kırma kusuru bulunan kişilerin gözlüklerini uygun numaralı camlarla kullanması gerektiğini belirten Altun, doğru ürün seçiminin önemini vurguladı.
Göz yorgunluğunu azaltmak için 20-20-20 kuralı
Ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu hafifletmek için önerilen yöntemlerden biri de 20-20-20 kuralı. Bu yönteme göre ekran karşısında geçirilen her 20 dakikanın ardından 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaktaki bir noktaya bakılması gerekiyor.
Düzenli molalar vermek ve ekran parlaklığını ortam ışığına göre ayarlamak da göz yorgunluğunun azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Altun ayrıca gerekli durumlarda doktor önerisiyle yapay gözyaşı damlaları kullanılabileceğini ve görme kusurlarına uygun gözlüklerin tercih edilmesi gerektiğini belirtti.
