İzmir'in gündemini bir süredir meşgul eden bir konu olan Çankaya Katlı Otoparkı’nın yıkım kararı şehrin tüm siyasi taraflarını karşı karşıya getirdi.

Elbette binanın tek sahibi Büyükşehir Belediyesi değil, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Ziraat Bankası da önemli hissedarlar konumundalar. Hatta Vakıflar ve Ziraat Bankası’nın toplam hissesi belediyeden daha fazla. Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Ziraat Bankası’nın toplam hissesi %52,5.

Ayrıca söz konusu bölge üçüncü derece arkeolojik sit alanı olduğu için her türlü müdahale Sit Kurulu’nun onayına tabi durumda. 2021 yılında riskli yapı kararı alınan binada güçlendirme seçeneği detaylı olarak incelenmiş. Yapılan fizibilite çalışmalarında güçlendirme maliyetinin ekonomik sınırların oldukça üzerinde olduğu belirlenmiş. Güçlendirme durumunda otopark kapasitesinde yüzde 35’e varan kayıp oluşabileceği tespit edilmiş. Belediye, yıkım kararı olmasına rağmen güçlendirme için çaba gösterip ve süreci ertelemiş.

Tarihi İzmir Agorasının hemen yanında bulunan binada tarihi kalıntı çıkma riski güçlendirme çalışmalarını zorlaştırıyor. Uzman görüşleri bu yönde.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, diğer ortakların güçlendirmeyi üstlenmesi halinde yıkımdan vazgeçilebileceğini açıkladı. Belediye yaklaşık 500 milyon lirayı bulan belirsiz bir harcama sürecine ekonomik olarak girmek istemiyor. Ekonomik koşullar nedeniyle belediye kaynaklarını daha verimli alanlara yönlendirmek zorunda kalıyor.

Yıkım talimatları Konak Kaymakamlığı üzerinden iletiliyor; belediye tek muhatap gibi gösterilmemeli. Bu süreç, ortak mülkiyetli yapılarda sorumluluğun paylaşılması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Tüm hissedarların aynı hassasiyetle konuya yaklaşması bekleniyor.

Çankaya Otoparkı tartışması, Kemeraltı’nın geleceği ve kentteki otopark ihtiyacı açısından da kritik öneme sahip. Belediyenin şeffaf tutumu, kamuoyunda yanlış algı oluşmasını önlüyor. Ortakların güçlendirme yapması durumunda belediye itiraz etmeyeceğini açıkça belirtti. Bu yaklaşım, sorumlu ve uzlaşmacı bir çözüm arayışını ortaya koyuyor. Sonuç olarak, Çankaya Katlı Otoparkı krizi tek bir kurumun sorunu değil; tüm hissedarların ortak meselesidir. Diğer ortaklar da sorumluluk alarak harekete geçerse, hem tarihi doku korunur hem de İzmir’e yakışır bir çözüm bulunabilir.

Ayrıca Kemeraltı bölgesine toplu ulaşımla ulaşmak arabayla ulaşmaktan çok daha kolay ve konforlu. Zaten Avrupa'nın neredeyse tüm şehirlerinde ulaşımın büyük bir kısmı toplu ulaşımla yapılıyor. Şehir merkezine gitmek için özel araç kullanımı minimum seviyede. Örneğin Kopenhag ve Gent’te tarihi çarşılar ve merkez bölgeler büyük ölçüde araçsız bölge yani car-free zone ilan edilmiş durumda. İnsanlar metro, tramvay, otobüs veya bisikletle geliyor, özel araç merkezi bölgelere neredeyse hiç sokulmuyor. Paris, Barselona ve Zürih’te de düşük emisyon bölgeleri ve yaya öncelikli uygulamalarla özel araç kullanımı sınırlandırılıyor; toplu taşıma çok verimli ve ucuz olduğu için çarşılara gitmek isteyenlerin büyük çoğunluğu metro, tramvay veya trenle ulaşıyor. Bu model sayesinde merkezler daha yaya dostu, temiz ve yaşanabilir hale geliyor; özel araç ancak park yeri bulunsa bile pahalı ve zor olduğu için nadiren tercih ediliyor.

Arabalarla çarşıların olduğu merkezlere gitmeye çalışmak biraz da gerçeğin uzağında gibi gözüküyor. Hele ki Avrupa'da bu örnekler varken. Bu tip otopark sorunlarının çözülmesinin en akılcı yolu toplu ulaşımdan geçiyor.