Teknolojinin gelişmesiyle birlikte sosyal medya kullanımı gençlerin yanı sıra yaşlı bireyler arasında da yaygınlaşıyor. Radyo ve televizyon gibi geleneksel iletişim araçlarının yerini giderek dijital platformlara bıraktığı süreçte, yaşlıların internet ve sosyal medya kullanımındaki artış dikkat çekiyor.
Medicana Sivas Hastanesi Psikoloğu Burak Koçkanat, yaşlı bireylerin dijital platformlara yönelmesinin arkasında yalnızlık ve sosyal bağlarını koruma ihtiyacının bulunduğunu söyledi. Emeklilik, çocukların farklı şehirlere taşınması ve sosyal çevrenin daralmasının yaşlı bireyleri dijital iletişime yönlendirdiğini belirten Koçkanat, sosyal medyanın artık bu kesim için yalnızca bir eğlence aracı olmadığını ifade etti.
Sosyal medya yalnızlık duygusunu azaltabiliyor
Türkiye'de yaşlılar arasında internet kullanımının son dokuz yılda yaklaşık altı katına çıktığını belirten Koçkanat, sosyal medyanın doğru kullanıldığında önemli faydalar sağlayabileceğine dikkat çekti.
Uzaktaki torunlarla görüntülü görüşme yapmak, eski arkadaşlarla yeniden iletişim kurmak, yeni tarifler ve el işleri öğrenmek gibi aktivitelerin yaşlı bireylerin zihinsel açıdan aktif kalmasına yardımcı olduğunu kaydeden Koçkanat, dijital platformların yalnızlık duygusunu azaltabileceğini söyledi.
Koçkanat, sosyal medyanın doğru ölçüde kullanıldığında yaşlı bireylerin toplumla bağlarını koruyan önemli bir araç olduğunu vurguladı.
Bilinçsiz kullanım dolandırıcılık riskini artırıyor
Sosyal medyanın kontrolsüz kullanımının çeşitli sorunlara yol açabileceğini belirten Koçkanat, uzun süre ekran karşısında kalmanın kaygı, mutsuzluk ve uyku problemlerini artırabileceğini ifade etti.
Hareketsizliğin artması ve yüz yüze iletişimin azalmasının da önemli riskler arasında bulunduğunu dile getiren Koçkanat, özellikle internet dolandırıcılığı konusunda uyarıda bulundu.
Yaşlı bireylerin ödül kazanma veya banka hesaplarının bloke edildiği yönündeki sahte mesajlarla hedef alınabildiğini belirten Koçkanat, bu tür dolandırıcılıkların yıllarca biriktirilen maddi birikimlerin kaybedilmesine neden olabileceğini söyledi.
Sahte haberlerin yayılmasında paylaşım alışkanlığı etkili
Dijital platformlardaki bilgi kirliliğine de değinen Koçkanat, yaşlı bireylerin sahte haberleri paylaşma alışkanlığı nedeniyle yanlış bilgilerin yayılmasına katkıda bulunabildiğini belirtti.
Yaşlıların bazen yakınlarını korumak ve bilgilendirmek amacıyla doğruluğunu kontrol etmedikleri içerikleri paylaştığını ifade eden Koçkanat, aile içindeki iletişim alışkanlıklarının da değiştiğine dikkat çekti.
Aynı sofrada bulunan aile üyelerinin farklı ekranlara yönelmesinin yüz yüze iletişimi azalttığını belirten Koçkanat, dijital kullanımın gerçek sosyal hayatın yerini almaması gerektiğini vurguladı.
Uzmanından ailelere üç önemli öneri
Yaşlı bireylerin sosyal medya kullanımını yasaklamak yerine onlara rehberlik edilmesi gerektiğini belirten Koçkanat, ailelere üç temel öneride bulundu:
-
Birlikte vakit geçirin: Yaşlı bireylere telefonu bırakmalarını söylemek yerine izledikleri içeriklere ilgi gösterin ve birlikte vakit geçirin.
-
Paylaşmadan önce doğrulayın: Şüpheli haberler veya para talep eden mesajlar karşısında aile üyelerine danışma alışkanlığı kazandırın.
-
Gerçek iletişimi ihmal etmeyin: Sosyal medyayı yüz yüze görüşmelerin alternatifi değil, sosyal hayata açılan bir araç olarak değerlendirin.
Koçkanat, yaşlı bireylerin sosyal medya kullanımının tek başına bir tehlike ya da çözüm olarak görülmemesi gerektiğini belirterek ailelerin yakınlarına daha fazla zaman ayırmasının önemini vurguladı. Uzman, yaşlıların telefonla geçirdiği uzun saatlerin bazen daha fazla ilgi ve iletişim ihtiyacının işareti olabileceğini ifade etti.
