Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kabine Şefi Courtenay Rattray, yapay zeka ve gelişen teknolojilerin deniz güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. BM Güvenlik Konseyi'nde düzenlenen “Yeni teknolojiler ve deniz güvenliği: Barış ve güvenlik açısından etkileri” başlıklı açık oturumda konuşan Rattray, teknolojik gelişmelerin sağladığı avantajların yanı sıra yeni tehditleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekti.
Küresel ticaretin büyük bölümü denizlerden geçiyor
Denizlerin küresel güvenlik ve refah açısından kritik bir konumda bulunduğunu belirten Rattray, dünya mal ticaretinin yüzde 90'ından fazlasının deniz yoluyla gerçekleştirildiğini, küresel veri akışının yüzde 99'undan fazlasının ise deniz altı kablolarından geçtiğini ifade etti.
Denizcilik sektörünün milyonlarca kişiye istihdam sağladığını, gıda ve enerji güvenliğini desteklediğini kaydeden Rattray, kritik deniz geçiş noktalarında yaşanabilecek aksamaların küresel ölçekte öngörülmesi güç sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Yapay zeka ve otonom sistemler denizlerdeki riskleri değiştiriyor
Gelişen teknolojilerin deniz faaliyetlerinin izlenmesi, risklerin değerlendirilmesi ve krizlere müdahale edilmesi süreçlerinde giderek daha fazla kullanıldığını belirten Rattray, yapay zeka, otonom sistemler, insansız hava ve deniz araçları, uydu görüntüleri ve siber teknolojilerin deniz güvenliği alanındaki dengeleri değiştirdiğini dile getirdi.
Bu teknolojilerin limanların ve seyrüsefer faaliyetlerinin güvenliğini artırabileceğini ifade eden Rattray, siber saldırılar ve iletişim sistemlerine yönelik müdahalelerin fiziksel bir saldırı gerçekleşmeden de deniz operasyonlarını aksatabileceği uyarısında bulundu.
Teknolojik sistemlerin kötüye kullanılmasının özellikle devlet dışı aktörlere yeni imkanlar sağlayabileceğine işaret eden Rattray, sistemlerin yüksek hızda çalışması ve özerklik düzeyinin artmasının hata, yanlış hesaplama ve istem dışı gerilimlerin tırmanması riskini beraberinde getirebileceğini kaydetti.
“Teknoloji insanlığa hizmet etmeli”
Teknolojinin geliştirilmesi ve kullanılmasında insan denetiminin temel alınması gerektiğini vurgulayan Rattray, “Temel çıkış noktamız insan iradesi ve denetimi olmalıdır. Teknoloji insanlığa hizmet etmeli, bunun tersi değil” ifadelerini kullandı.
Rattray, teknolojik sistemlerin kullanımında açık hesap verebilirlik mekanizmalarının ve güvenlik önlemlerinin önemine dikkat çekti. Sistemlerin işleyişinin anlaşılmasını sağlayacak şeffaflık süreçlerinin geliştirilmesi gerektiğini belirten Rattray, denizcilerin ve teknolojik gelişmelerden etkilenen toplulukların da politika oluşturma süreçlerinde dikkate alınması gerektiğini söyledi.
BM Güvenlik Konseyi için daha kapsamlı gündem çağrısı
Gelişen teknolojileri değerlendirme ve kötüye kullanımını tespit etme kapasitesinin yalnızca sınırlı sayıda ülkenin elinde toplanmasının küresel dayanıklılığı zayıflatabileceği uyarısında bulunan Rattray, uluslararası işbirliğinin önemine işaret etti.
