Ankara-Erivan hattında normalleşme süreci hız kazandı
Türkiye ile Ermenistan arasında diplomatik ilişkilerin normalleşmesi için son yıllarda önemli temaslar gerçekleştiriliyor. Ankara, tam normalleşme ve sınırların tamamen açılması için Ermenistan ile Azerbaycan arasında kalıcı bir barış anlaşmasının imzalanmasını bekliyor. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 8 Ağustos 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda kalıcı anlaşmaya ilişkin niyet belgesine imza atmıştı. Bakü yönetimi ise nihai anlaşma için Ermenistan anayasasında Karabağ’a ilişkin ifadelerin değiştirilmesini şart koşuyor. Ermenistan Başbakanı Paşinyan’ın, 7 Haziran’da yapılacak seçimlerden zaferle çıkması durumunda yeni anayasa için referanduma gitmeyi planladığı belirtiliyor. Süreç devam ederken Türkiye ve Ermenistan arasında siyasi diyalog ile ulaştırma alanındaki temaslar da hız kazanmış durumda.
Sınır kapıları ve ulaşım projeleri yeniden gündemde
İki ülke arasında kapalı bulunan Alican-Margara Sınır Kapısı’nın üçüncü ülke vatandaşları ve diplomatik pasaport sahiplerine açılması konusunda da son dönemde önemli ilerlemeler sağlandı. Ermenistan sınır tarafındaki hazırlıklarını tamamlarken, Türkiye’nin de son aylarda teknik çalışmalarını yoğunlaştırdığı ifade ediliyor. Erivan yönetiminde sınır kapısının Haziran ayındaki seçimlerden önce açılabileceğine yönelik beklentiler güçlenmiş durumda. Aynı süreçte Türk Hava Yolları’nın İstanbul-Erivan uçuşlarını başlatması da diplomatik ilişkiler açısından dikkat çeken adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Kars-Gümrü hattının yeniden açılması ise yalnızca iki ülke arasındaki ilişkiler açısından değil, bölgesel ticaret ve transit ulaşım bakımından da stratejik önem taşıyor. Hattın faaliyete geçmesiyle birlikte Kars-Gümrü-Tiflis arasında demiryolu taşımacılığının yeniden canlanması ve ekonomik hareketliliğin artması bekleniyor.
Kars-Gümrü hattı neden önemli?
Kars-Gümrü demiryolu hattı ilk kez 1899 yılında oluşturuldu ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği döneminde Türkiye ile Ermenistan arasındaki tek doğrudan demiryolu bağlantısı olarak kullanıldı. Türkiye, Ermenistan’ın Azerbaycan’ın Karabağ bölgesindeki işgali nedeniyle 1993 yılında kara sınırını ve demiryolu hattını kapatma kararı aldı. 2020 yılında yaşanan Karabağ savaşının ardından bölgedeki dengelerin değişmesiyle birlikte ulaşım koridorları yeniden gündeme geldi. Özellikle Ermenistan’ın Batı’ya açılması ve Gürcistan ile Orta Asya üzerinden gelen ulaştırma ağlarıyla bağlantı kurabilmesi açısından Kars-Gümrü hattının kritik bir rol oynayabileceği belirtiliyor. Hattın yeniden açılmasıyla birlikte lojistik maliyetlerinin düşmesi, sınır ticaretinin artması ve Güney Kafkasya’daki ekonomik entegrasyonun güçlenmesi bekleniyor.
ABD’den “tarihi dönüm noktası” açıklaması
Kars-Gümrü demiryolu konusunda atılan adıma ilk uluslararası destek ABD’den geldi. ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada gelişmeyi “bölgesel bağlantı ve barış için önemli bir dönüm noktası” olarak değerlendirdi. Barrack, hattın bölge için önemli bir ticaret ve transit güzergâh oluşturacağını belirterek, sürecin ABD Başkanı Donald Trump’ın desteklediği “Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu” projesiyle de uyumlu olduğunu ifade etti. ABD’nin Erivan Büyükelçiliği de yaptığı açıklamada atılan adımın tarihi nitelik taşıdığını belirtti. Açıklamada, sürecin yalnızca bölgesel istikrar açısından değil, Türkiye ve Ermenistan halkları ile ekonomileri açısından da önemli kazanımlar sağlayabileceği vurgulandı.