Şanlıurfa’daki Akçakale Sınır Kapısı’nda 12 yıldır kapalı olan pasaportla geçiş uygulaması yeniden devreye alındı. Şanlıurfa Valiliği tarafından yapılan açıklamada, İçişleri Bakanlığı’nın talimatı doğrultusunda sınır kapısından Suriye’ye giriş ve çıkış işlemlerinin yeniden başlatıldığı duyuruldu. Açıklamada, bu adımın Suriye tarafındaki idari yapılanmadaki değişikliklerin ardından geldiği ifade edildi. Özellikle 22 Ocak’ta Tel Abyad Gümrük Müdürlüğü’nün kontrolünün Şam yönetimine devredilmesinin süreci hızlandırdığı belirtildi.
Kimler geçiş yapabilecek?
Yeni düzenlemeyle birlikte Akçakale Sınır Kapısı üzerinden pasaportla geçiş hakkı belirli gruplarla sınırlandırıldı. Buna göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, çifte vatandaşlığı bulunan Suriyeliler ve Türkiye’de geçerli ikamet ya da çalışma izni bulunan Suriyeliler sınır kapısından geçiş yapabilecek. Bu kapsamda olan kişilerin başvuru yaparak giriş-çıkış işlemlerini gerçekleştirebileceği bildirildi. Geçici koruma statüsündeki Suriyeliler ise bu uygulamanın dışında tutulurken, onların ticari, taziye ve diğer özel geçiş taleplerinin ayrı değerlendirme sürecine alınacağı ifade edildi.
Sınır kapısının yeniden açılma süreci
Akçakale Sınır Kapısı, 2014 yılında Suriye’nin Tel Abyad bölgesinde yaşanan gelişmeler sonrası kapatılmıştı. O dönemde bölgedeki güvenlik durumu nedeniyle hem ticari hem de sivil geçişler durdurulmuştu. Sonraki yıllarda sınır hattındaki kontrol değişimleri ve askeri gelişmeler nedeniyle kapı uzun süre kapalı kaldı. 2019’da gerçekleştirilen Barış Pınarı Harekâtı sonrasında ise bölgede sınırlı insani geçişlere izin verilmeye başlanmıştı.
Bölgedeki kontrol değişiklikleri
Tel Abyad ve çevresi, harekât sonrası Türkiye’nin desteklediği yerel grupların kontrolüne geçmişti. Daha sonra Suriye’de yaşanan siyasi değişimlerle birlikte bölgedeki yönetim yapısı yeniden şekillendi. 2024 sonunda Suriye’de yaşanan yönetim değişikliği sonrası sınır hattında yeni bir idari süreç başladı. Ocak ayında Tel Abyad Gümrük Kapısı’nın kontrolünün Şam yönetimine devredilmesi, Akçakale’deki yeni düzenlemenin önünü açan gelişmelerden biri oldu.
Geri dönüş hareketliliği ve sınır trafiği
Suriye’deki gelişmelerin ardından Türkiye’den ülkesine dönüşlerde de artış yaşandı. Özellikle 2024 sonrası dönemde gönüllü geri dönüşlerin hız kazandığı görülüyor. Bu süreçte yüz binlerce Suriyelinin Türkiye’den ülkesine döndüğü, toplam dönüş sayısının ise milyonları bulduğu ifade ediliyor. Türkiye’de hâlen geçici koruma statüsünde milyonlarca Suriyeli bulunurken, sınır kapılarındaki yeni düzenlemelerin bu hareketliliği daha da etkileyebileceği değerlendiriliyor.
