Avrupa Birliği ülkelerine karayoluyla taşımacılık yapan Türk şoförlerinin vize süresi nedeniyle yaşadığı sorun yeniden gündeme geldi. DEİK Lojistik İş Konseyi Başkanı Fatih Şener, son yaklaşık üç ayda sınır kapılarındaki kontrollerin sıkılaştığını, 180 günlük dönem içerisinde 90 günlük kalış süresini dolduran Türk şoförlerin Schengen bölgesine girişlerinin engellendiğini belirtti. Şener, durumun Türkiye ile Avrupa arasındaki ihracat taşımacılığında gecikmelere ve ek maliyetlere yol açtığını ifade etti.
Şoförler 90/180 gün kuralı nedeniyle geri çevriliyor
Türk TIR şoförlerinin çoğunlukla kısa süreli Schengen vizesiyle Avrupa ülkelerine taşımacılık yaptığını belirten Şener, bu vizenin 180 günlük dönem içinde toplam 90 gün kalış hakkı tanımasının uluslararası taşımacılığın çalışma düzeniyle örtüşmediğini söyledi. Macaristan Başkonsolosluğu'nun TIR şoförleri için yayımladığı resmi bilgilendirmede de Schengen vizesiyle yapılan taşımacılıkta sınırda giriş ve kalış şartlarının ayrıca kontrol edilebileceği belirtiliyor.
“Binlerce TIR kapıdan geri dönüyor”
Şener, Schengen bölgesindeki kalış süresinin sınır kapılarında dijital olarak kontrol edilmesinin ardından özellikle Hırvatistan sınırında Türk sürücülerin geri çevrildiğini söyledi. Şener, sürücülerin Bulgaristan ve Sırbistan üzerinden ilerleyerek Hırvatistan sınırına ulaştıklarında 90 günlük sürelerini doldurmaları halinde Schengen bölgesine giriş yapamadıklarını belirterek, bazı şirket sahiplerinin kendi vizeleriyle araçları kendilerinin götürmeye başladığını ifade etti. Bu durumun hem sevkiyatların gecikmesine hem de taşıma maliyetlerinin artmasına neden olduğu kaydedildi.
Sektörden 25 bin D tipi vize talebi
Fatih Şener, sorunun çözümü için Türk TIR şoförlerine yönelik gün sınırlaması bulunmayan bir D tipi vize düzenlemesi yapılması gerektiğini savundu. Şener, Türkiye’nin bu kapsamda yaklaşık 25 bin vizeye ihtiyaç duyduğunu belirtti. D tipi vizeler uzun süreli ulusal vizeler olarak düzenlenirken, Avrupa ülkelerinin kendi ulusal mevzuatları kapsamında farklı koşulları bulunuyor. Dolayısıyla Şener’in açıklaması mevcut bir AB-Türkiye anlaşmasından ziyade sektörün çözüm önerisi niteliği taşıyor. Macaristan’ın resmi bilgilerinde TIR şoförleri için Schengen bölgesine yönelik C tipi vize başvuru prosedürleri yer almaya devam ediyor.
Sınır beklemeleri taşımacılık süresini etkiliyor
Şener, sürücülerin yalnızca vize süresi nedeniyle değil, sınır kapılarında bekledikleri süre nedeniyle de Schengen bölgesinde tanınan 90 günlük kalış hakkını etkin şekilde kullanamadığını belirtti. Uluslararası taşımacılıkta sürüş ve dinlenme sürelerine ilişkin zorunlulukların da bulunduğunu ifade eden Şener, vize süresinin bu çalışma düzeninden bağımsız şekilde hesaplanmasının sektör açısından sorun oluşturduğunu söyledi.
Macaristan geçiş belgeleri için 15 Ekim uyarısı
Avrupa taşımacılığında vize sorununun yanı sıra geçiş belgesi kotasının da risk oluşturduğu belirtildi. Şener, özellikle Macaristan güzergahındaki geçiş belgelerine dikkat çekerek mevcut kotanın artan taşımacılık talebini karşılamayabileceğini söyledi. Şener’in verdiği bilgilere göre geçen yıl Macaristan güzergahını yaklaşık 179 bin araç kullanırken, bu yıl sayının 190 bin civarına çıkması bekleniyor. Mevcut belgelerin 15 Ekim civarında tükenebileceği uyarısında bulunan Şener, böyle bir durumda Avrupa’ya yönelik ihracat taşımalarında yeni bir sorun yaşanabileceğini belirtti.
Avrupa taşımacılığında vize sorunu ihracatı etkiliyor
Türk TIR şoförlerinin Avrupa’ya yalnızca seyahat amacıyla değil, Türkiye ile Avrupa arasındaki ticari taşımacılığın bir parçası olarak giriş yaptığını vurgulayan Şener, sürücülere yönelik vize uygulamalarının taşımacılık sektörünün çalışma koşulları dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Şener’in açıklamalarına göre sektör, bir yandan şoförlerin Schengen’deki kalış süreleri konusunda kalıcı bir çözüm ararken, diğer yandan Macaristan gibi ülkelerdeki transit geçiş belgesi kotalarının ihracat taşımalarını aksatmaması için yeni düzenlemeler bekliyor.
