Avrupa'nın jet yakıtı piyasasında arz sıkışıklığı derinleşiyor. Ortadoğu'daki çatışmaların geleneksel tedarik hatlarını aksatması nedeniyle kıtanın jet yakıtı stokları son 7 yılın en düşük seviyesine geriledi. Avrupa'nın yılın son çeyreğinde günlük 510 bin varillik jet yakıtı açığıyla karşı karşıya kalabileceği tahmin ediliyor.
Avrupa daha uzak tedarikçilere yöneldi
Ortadoğu'daki çatışmaların ardından bölgeden Avrupa'ya gerçekleştirilen jet yakıtı sevkiyatlarında ciddi düşüş yaşandı. Avrupa'nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını etkileyen geleneksel tedarik zincirlerinde yaşanan aksamalar, kıtadaki arz baskısını artırdı.
Açığı kapatmak isteyen Avrupa ülkeleri, son aylarda daha uzak tedarikçilere yönelmeye başladı. Nijerya, ABD ve Kanada'dan yapılan sevkiyatlar artarken, Güney Kore de Avrupa'nın yeni önemli tedarikçileri arasında yer aldı.
Buna rağmen Avrupa'nın yılın son üç ayında karşı karşıya kalması beklenen arz açığının, artan ithalata rağmen tamamen kapatılmasının zor olduğu belirtiliyor.
Avrupa'da günlük 510 bin varillik açık bekleniyor
Avrupa'nın jet yakıtı piyasasında arz sorununun yılın son çeyreğinde daha da belirginleşmesi bekleniyor. Tahminlere göre Avrupa bu dönemde günlük yaklaşık 510 bin varillik arz açığı verecek.
Aynı dönemde ABD'de günlük 18 bin varillik, Asya-Pasifik bölgesinde ise 419 bin varillik arz fazlası oluşacağı öngörülüyor. Bu tablo, küresel jet yakıtı ticaretinde yeni rotaların ve tedarik akışlarının önemini artırıyor.
Avrupa'nın açığı kapatabilmesi için Atlantik havzasından ve Asya'dan daha fazla jet yakıtı çekmesi gerekebilir. Jet yakıtının havayolu şirketlerinin en önemli maliyet kalemlerinden biri olması nedeniyle arz sıkışıklığının petrol fiyatlarındaki hareketlerle birleşmesi, şirketlerin operasyonel maliyetlerini de artırabilir.
Güney Kore'nin Avrupa'ya sevkiyatı 4 yılın zirvesinde
Avrupa'nın alternatif tedarikçilerinden Güney Kore'den yapılan jet yakıtı sevkiyatlarının eylül ayında günlük yaklaşık 129 bin varile ulaşması bekleniyor. Bu seviyenin Ekim 2022'den bu yana görülen en yüksek aylık miktar olması bekleniyor.
Güney Kore'deki rafinerilerin üretimlerini artırması, Avrupa'ya yönelik sevkiyatların yükselmesini sağladı. Ülkede jet yakıtı üretimi temmuz ayında yaklaşık 13,89 milyon varile ulaşarak son 7 yılın en yüksek seviyesini gördü.
Aynı dönemde Güney Kore rafinerilerinin işlediği ham petrol miktarı da haziran ayına göre yüzde 16 artarak günlük 2,7 milyon varile yükseldi.
Çin'deki rafinerilerin jet yakıtı ihracatını artırması da küresel arz akışını etkileyen gelişmeler arasında bulunuyor. Çin'in ağustos ayındaki jet yakıtı ihracatının rekor seviyeye ulaşması, Asya'yı Avrupa'nın açığını kapatabilecek önemli tedarik bölgelerinden biri haline getirdi.
Avrupa'nın jet yakıtı stokları 7 yılın dibinde
Avrupa'daki arz baskısı stok verilerine de yansıdı. Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki jet yakıtı stokları, 10 Eylül haftasında son 7 yılın en düşük seviyesine geriledi.
Avrupa'nın önemli petrol rafineri, depolama ve ticaret merkezlerinden biri olan ARA bölgesindeki stoklar, kıtanın yakıt piyasasındaki arz koşullarının takip edilmesinde önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
Asya-Pasifik bölgesinde oluşması beklenen arz fazlası ise Avrupa için alternatif bir kaynak oluşturuyor. Avrupa ile Asya arasındaki fiyat farkının açılması, Asya'daki jet yakıtının uzun mesafeler üzerinden Avrupa'ya taşınmasını ekonomik hale getirebiliyor.
Ancak Güney Kore ve Çin'den artan sevkiyatlara rağmen Avrupa'nın dördüncü çeyrekte karşılaşması beklenen günlük 510 bin varillik açığın kısa sürede tamamen kapatılmasının zor olduğu değerlendiriliyor. Avrupa'nın jet yakıtı piyasasında önümüzdeki dönemde Ortadoğu'daki enerji akışının seyri ve yeni tedarik rotalarının durumu belirleyici olacak.
