SPK, 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiye sürecinde önemli bir değişikliğe gitti. Fonların tasfiye süresi, portföy yapıları ve mevcut piyasa koşulları dikkate alınarak 3 aydan 6 aya çıkarıldı. İş Bankası ve Ziraat Bankası tarafından yürütülecek süreçte fon varlıkları zamana yayılarak nakde dönüştürülecek ve elde edilen tutarlar yatırımcılara sahip oldukları pay oranında aktarılacak.
Tasfiye süresi neden 6 aya çıkarıldı?
SPK’nın süreyi uzatmasında fonların portföy yapıları ve piyasa koşulları etkili oldu. Özellikle yüksek miktardaki varlıkların kısa sürede satılması halinde piyasa üzerinde ek satış baskısı oluşabileceği değerlendirilirken, satışların zamana yayılmasıyla varlıkların daha uygun piyasa koşullarında nakde çevrilmesi hedefleniyor. CNN TÜRK yayınında değerlendirmelerde bulunan Posta Gazetesi Ekonomi Müdürü Bilal Emin Turan, tasfiye kapsamındaki fonların toplam varlıklarının yaklaşık 900 milyar lira seviyesinde olduğunu, bunun 450-500 milyar liralık bölümünü hisse senetlerinin oluşturduğunu belirtti. Turan, sürenin uzatılmasının varlıkların aceleyle düşük fiyatlardan satılmasının önüne geçmeyi amaçladığını ifade etti.
Süreci İş Bankası ve Ziraat Bankası yürütecek
SPK’nın kararına göre Tera Portföy Yönetimi AŞ’nin fonlarının tasfiye sürecinde Türkiye İş Bankası, diğer 6 portföy yönetim şirketinin fonlarında ise Ziraat Bankası görev yapacak. İlk aşamada fonların tedavüldeki toplam katılma payı ile yatırımcıların bireysel saklama hesaplarındaki payları mutabakatlaştırılacak. Ardından fonların borç, alacak ve yükümlülükleri tespit edilecek. SPK, bu mutabakat ve tespit işlemlerinin kararın ardından en geç 10 iş günü içinde tamamlanmasını öngörüyor.
İlk ödemeler ne zaman başlayabilir?
Yatırımcıların en çok merak ettiği konu, fonlardaki paraların hesaplara ne zaman aktarılacağı. Tasfiye kapsamında elde edilen nakit, bankalar tarafından belirlenen dönemlerde yatırımcıların mutabakatı yapılmış hesaplarına sahip oldukları katılma payı oranında aktarılacak. Bu nedenle ödemelerin tüm yatırımcılar için tek bir tarihte yapılması beklenmiyor. Bilal Emin Turan, daha likit yapıya sahip para piyasası fonlarında ilk ödemelerin ekim ayının ilk veya ikinci haftasında başlayabileceğini değerlendirdi. Ancak bu tarih resmi bir ödeme takvimi değil, sürecin işleyişine ilişkin uzman öngörüsü niteliğinde.
Para piyasası fonları ile serbest fonların süreci farklı olacak
Tasfiye kapsamındaki 131 fonun tamamı aynı portföy yapısına sahip değil. Turan’ın değerlendirmesine göre para piyasası fonlarında devlet tahvili, repo ve vadeli mevduat gibi daha likit varlıkların bulunması nedeniyle nakde dönüşüm süreci, hisse senedi ağırlıklı serbest fonlara kıyasla daha hızlı ilerleyebilir. Serbest fonlarda ise varlıkların daha farklı yatırım stratejileriyle tutulması ve bazı hisselerin daha düşük likiditeye sahip olması nedeniyle tasfiye sürecinin daha uzun sürmesi mümkün. SPK’nın 6 aylık üst süreyi belirlemesinin temel nedenlerinden biri de farklı portföy yapılarının dikkate alınması.
Yatırımcının hesabındaki tutar değişebilir
Tasfiye sürecinde en önemli noktalardan biri, yatırımcının bugün hesabında gördüğü tutarın kendisine kesin olarak aynı miktarda ödeneceği anlamına gelmemesi. Fonun içerisindeki varlıkların değerinde tasfiye süreci boyunca meydana gelebilecek değişimler, yatırımcıya yapılacak nihai ödemeyi doğrudan etkileyebilir. Örneğin hesabında 100 bin lira görünen bir yatırımcının fonundaki varlıklar tasfiye sırasında değer kaybederse, satışlardan elde edilecek tutar da buna göre düşebilir. Yatırımcının sahip olduğu katılma payı adedi değişmezken, bu payların tasfiye sırasında oluşan değeri değişebilir. SPK’nın usul ve esaslarına göre nakde dönüştürülen varlıkların karşılığı, yatırımcıların fon katılma payı sahipliği oranında ilgili yatırım hesaplarına aktarılacak.
Hisse senedi teminatları da risk yaratabilir
Para piyasası fonlarında bile bazı işlemler nedeniyle hisse senedi teminatı bulunması halinde değer değişimleri yaşanabileceği belirtiliyor. Turan, teminat olarak kabul edilen hisselerin değer kaybetmesi durumunda fonun varlık değerinin de bundan etkilenebileceğine dikkat çekti. Bu nedenle tasfiye sürecinde yalnızca fonun adı veya yatırım türü değil, portföyde bulunan varlıkların niteliği ve piyasa koşulları da önem taşıyor.
Yatırımcının ayrıca başvuru yapmasına gerek yok
SPK’nın açıkladığı süreçte yatırımcıların ayrıca ödeme almak için başvuru yapması gerekmiyor. Fon varlıkları nakde çevrildikçe ortaya çıkan tutarlar, yatırımcıların mutabakatı yapılmış ilgili yatırım hesaplarına payları oranında aktarılacak. Bu nedenle yatırımcıların özellikle sürecin yürütülmesinden sorumlu İş Bankası ve Ziraat Bankası ile SPK ve Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndan yapılacak resmi açıklamaları takip etmesi önem taşıyor.
“Paranızı hızlandıralım” diyenlere dikkat
Tasfiye sürecinin uzamasıyla birlikte yatırımcıların yaşadığı belirsizlikten yararlanmak isteyen dolandırıcılara karşı da dikkatli olunması gerekiyor. “Komisyon karşılığında paranızı hızlandırabiliriz” veya “ödemenizi erkenden almanızı sağlayabiliriz” şeklindeki tekliflere itibar edilmemesi gerekiyor. Ödemeler fon varlıklarının nakde dönüşmesiyle, SPK tarafından belirlenen süreç ve yatırımcının sahip olduğu katılma payı oranı üzerinden gerçekleştirilecek. SPK’nın 6 aylık süreyi belirlemesi, tüm fonların tasfiyesinin mutlaka 6 ayın tamamını kullanacağı anlamına gelmiyor. Sürecin fonların portföy yapısına, varlıkların likiditesine ve piyasa koşullarına göre daha erken tamamlanması da mümkün.
