Sermaye Piyasası Kurulu, Borsa İstanbul’daki gelişmelerin ardından sermaye piyasalarının güvenilir ve istikrarlı şekilde işlemesi ve yatırımcıların korunması amacıyla yeni tedbirler açıkladı. Kurul, Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy Yönetimi’nin TEFAS’ta işlem gören fonlarının alım ve satım işlemlerini durdururken, bu şirketlerin kurucusu olduğu toplam 130 fonun tasfiye edilmesine karar verdi.
Yatırımcıların en çok merak ettiği soru: “Paralar yanacak mı?”
SPK’nın tasfiye kararı sonrasında yatırımcıların en çok merak ettiği konu, fonlarda bulunan paraların akıbeti oldu. Ekonomist Muhammet Bayram ve Belgin Maviş, tasfiye kararının yatırımcıların fon paylarının tamamen yok olması anlamına gelmediğini belirtiyor. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Fon tasfiyesinde yatırımcıya, yatırdığı para otomatik olarak ve aynı tutarda geri ödenmiyor. SPK mevzuatına göre fonun mal varlığı tasfiye edilir ve ortaya çıkan tasfiye bakiyesi, katılma payı sahiplerine sahip oldukları paylar oranında dağıtılır. Dolayısıyla yatırımcının alacağı tutar, tasfiye sırasında fondaki varlıkların değerine ve varsa fonun yükümlülüklerine göre değişebilir.
Tasfiye süreci nasıl işleyecek?
Tasfiyenin ilk aşamalarından biri fonun yeni katılma payı alım satımına kapatılması. Sonrasında fonun portföyünde bulunan hisse senetleri ve diğer sermaye piyasası araçları, ilgili mevzuat çerçevesinde nakde çevriliyor. Tasfiye sonucunda fonun varlıkları ile yükümlülükleri belirleniyor. Vergi ve benzeri yükümlülükler de dikkate alındıktan sonra ortaya çıkan net tasfiye değeri, yatırımcıların fon içerisindeki payları doğrultusunda hesaplanıyor. SPK’nın Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği, tasfiye bakiyesinin katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılmasını öngörüyor.
Fonlardaki varlıklar ne olacak?
Tasfiye sürecinde fonların portföyünde bulunan varlıkların nakde çevrilmesi gerekiyor. Fonun hangi varlıklara sahip olduğuna göre süreç farklılık gösterebiliyor. Hisse senedi, emtia, borçlanma araçları veya para piyasası enstrümanlarından oluşan portföylerin tasfiye değeri piyasa koşullarına göre değişebiliyor. Bu nedenle “tasfiye kararı alındı, yatırımcının parasının tamamı geri ödenecek” şeklinde bir sonuç çıkarmak da doğru değil. Yatırımcının alacağı tutar, fonun tasfiye edildiği aşamadaki net varlık değerine bağlı olacak.
Yatırımcı ödeme için ne yapacak?
Tasfiye sürecinin ilgili mevzuat ve SPK denetimi çerçevesinde yürütülmesi gerekiyor. Fon varlıklarının nakde çevrilmesi ve net tasfiye değerinin belirlenmesinin ardından yatırımcıların sahip oldukları paylara karşılık gelen tutarların ödenmesi süreci başlıyor. SPK düzenlemelerine göre, tasfiye sırasında yatırımcıların sahip olduğu katılma payları karşılığında ortaya çıkan tasfiye bakiyesi yine yatırımcılara dağıtılıyor. Bu nedenle yatırımcıların kendi fonlarının durumuna ilişkin resmi duyuruları, portföy yönetim şirketlerinin açıklamalarını ve SPK bildirimlerini takip etmesi önem taşıyor.
SPK neden 130 fon için tasfiye kararı aldı?
SPK, kararını Borsa İstanbul’da yaşanan gelişmelerin ardından sermaye piyasalarının güvenilir ve istikrarlı işleyişinin sağlanması ve yatırımcıların korunması amacıyla aldığını açıkladı. 7 portföy yönetim şirketinin TEFAS’ta işlem gören fonları işleme kapatılırken, listede yer alan 130 fon için tasfiye süreci başlatıldı. Kurulun kararının ardından piyasalarda sert hareketler görülürken, düzenlemenin kapsamı ve yatırım fonlarının geleceği yatırımcıların gündeminde öne çıktı. Bazı portföy yönetim şirketleri ise SPK kararı sonrasında yatırımcılara yönelik açıklamalar yayımlayarak süreçle ilgili bilgi verdi.
Tasfiye ile zarar arasında doğrudan bir bağlantı var mı?
Tasfiye işleminin kendisi yatırımcının zarar ettiği anlamına gelmiyor. Ancak fon portföyündeki varlıkların piyasa değerinde daha önce yaşanmış veya tasfiye sürecinde meydana gelebilecek düşüşler, yatırımcının eline geçecek toplam tutarı etkileyebilir. Bu nedenle yatırımcının başlangıçta yatırdığı miktarla tasfiye sonunda alacağı tutarın aynı olması zorunlu değil. Belirleyici olan, tasfiye edilen fonun varlıklarının net değeri ve yatırımcının bu fon içerisindeki payı olacak. SPK’nın mevzuatında da fon mal varlığının tasfiye edilerek tasfiye bakiyesinin katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılacağı açıkça belirtiliyor.
Yatırımcı ne yapmalı?
Uzmanların değerlendirmelerine göre yatırımcıların süreç tamamlanmadan panikle hareket etmek yerine resmi açıklamaları takip etmesi gerekiyor. Her fonun portföy yapısı farklı olduğu için yatırımcıların elde edeceği tutar da fon bazında değişebilecek. SPK’nın 130 fon hakkındaki tasfiye kararı sonrasında gözler, fonların varlıklarının nasıl nakde çevrileceğine, tasfiye değerlerinin ne zaman belirleneceğine ve yatırımcılara ödemelerin hangi takvimle yapılacağına ilişkin açıklamalara çevrildi.
