Sosyal yardım alan çalışabilir durumdaki kişilerin istihdama yönlendirilmesine ilişkin uygulamalar yeniden gündemde. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da sosyal yardım sistemi ile aktif ve pasif işgücü programları arasındaki bağlantının güçlendirilmesi hedeflenirken, İŞKUR'un sosyal yardım yararlanıcılarının istihdama yönlendirilmesine ilişkin uygulamaları da bu doğrultuda yürütülüyor.
Sosyal yardım alanlar için istihdam bağlantısı güçlendirilecek
2027-2029 Orta Vadeli Programı'nda sosyal yardım sistemi ile aktif ve pasif işgücü programları arasındaki bağlantının güçlendirilmesi ve sosyal yardım alan kişilerin işgücüne katılımını artıracak programların yaygınlaştırılması öngörülüyor. Program kapsamında, sosyal yardım alan bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmaya yönelik aktif işgücü programlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Bu yaklaşım kapsamında çalışabilir durumdaki sosyal yardım yararlanıcılarının işgücü piyasasına yönlendirilmesi ve ihtiyaç duydukları mesleki becerilerin geliştirilmesi amaçlanıyor. Böylece sosyal yardım mekanizması ile istihdam hizmetleri arasındaki bağlantının daha etkin hale getirilmesi planlanıyor.
Kimler İŞKUR'a yönlendirilecek?
Uygulama kapsamında son bir yıl içerisinde düzenli nakdi sosyal yardımlardan en az bir defa yararlanan kişiler arasından 18 yaşını doldurmuş, 55 yaşından gün almamış ve çalışabilir durumda olanların İŞKUR'a bildirilmesi öngörülüyor. Bu kişilerin iş arayan olarak İŞKUR sistemine kaydedilmesinin ardından iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinden yararlanması sağlanacak. İŞKUR'a kaydı yapılan kişiler için işe giriş sürecine yönelik bir eylem planı oluşturulacak. Kişiler, durumlarına uygun açık işlere yönlendirilebileceği gibi mesleki becerilerini geliştirmeye yönelik aktif işgücü piyasası programlarına da dahil edilebilecek.
İşe yönlendirme veya meslek programı seçeneği
Sistemdeki temel amaç, sosyal yardım yararlanıcılarının doğrudan istihdama kazandırılması veya işgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu alanlarda mesleki beceri edinmelerinin sağlanması olacak. Bu kapsamda İŞKUR tarafından kişilerin niteliklerine uygun açık işler belirlenerek yönlendirme yapılabilecek. İstihdama doğrudan geçişi mümkün olmayan kişiler ise aktif işgücü piyasası programlarından yararlanabilecek. Bu programlar aracılığıyla mesleki becerilerin geliştirilmesi ve kişilerin işgücü piyasasına daha kolay dahil olması hedefleniyor.
Üç kez reddedenlerin yardımı kesilebilecek
İŞKUR'un mevcut uygulamalarında sosyal yardım yararlanıcılarının kendilerine sunulan uygun iş fırsatlarını veya istihdama yönelik programları reddetmeleri halinde yaptırım uygulanabiliyor. İŞKUR'un resmi faaliyet raporlarında, hedef kitledeki sosyal yardım yararlanıcılarının kendilerine sunulan uygun açık işi üç defa reddetmesi veya uygun görülen programlara katılmaması halinde sosyal yardımların vakıflar tarafından bir yıl süreyle kesilebileceği belirtiliyor. Buna göre işe yönlendirmenin kabul edilmemesi, yönlendirmeye rağmen iş görüşmesine gidilmemesi, uygun iş teklifinin kabul edilmemesi ya da katılması gereken aktif işgücü piyasası programına başlanmaması gibi durumlar sosyal yardım açısından yaptırım sürecine konu olabilecek.
İşe başlayanlara destek de sağlanıyor
Sistem yalnızca yaptırım mekanizmasından oluşmuyor. İŞKUR'un resmi belgelerinde, uygun bir işe yönlendirilen sosyal yardım yararlanıcılarına iş görüşmesine gitmeleri halinde işe yönlendirme yardımı yapılabildiği belirtiliyor. Özel sektörde sigortalı olarak işe başlayanlara ise tek seferlik işe başlama yardımı sağlanabiliyor. Bu desteklerle sosyal yardım alan kişilerin işgücü piyasasına geçişlerinin kolaylaştırılması ve istihdam sonrasında gelir elde etmelerinin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Sosyal yardım sistemi yeniden istihdam odağına taşınıyor
Sosyal yardım-istihdam bağlantısının güçlendirilmesi, ekonomi programlarında daha önce de yer alan başlıklardan biri oldu. Önceki Orta Vadeli Programlarda da sosyal yardım alan kişilerin istihdama geçiş imkanlarının artırılması, meslek edindirme faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve sosyal yardım sisteminin işgücüne katılımı destekleyecek şekilde yeniden ele alınması hedefleri yer aldı. Yeni dönemde ise çalışabilir durumdaki sosyal yardım yararlanıcılarının İŞKUR üzerinden iş veya mesleki eğitim programlarına yönlendirilmesiyle sosyal yardım ve istihdam politikalarının daha yakın şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
