İran ile ABD arasında diplomatik temasların tıkanmasının ardından bu kez iki İranlı diplomatın ABD’den ayrılış şekli gündeme geldi. Axios, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’ta bulunan İran heyetinin iki üyesinin, ABD yönetiminin ülkeyi terk etmeleri yönündeki talimatına uymadıkları gerekçesiyle ülkeden gönderildiğini öne sürdü. İddiaya göre ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun talimatıyla İran heyetine New York’tan ayrılmaları bildirildi. ABD’li bir yetkili, Genel Kurul sona ermesine rağmen iki diplomatın New York’ta kalmaya devam ettiğini ve daha sonra ülkeden çıkarıldıklarını söyledi.
Axios: İki diplomat ABD’den gönderildi
Axios’un ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, İran’ın BM Genel Kurulu heyetine toplantılar tamamlandıktan sonra ülkeyi terk etmeleri bildirildi. Yetkili, heyetteki iki kişinin bu talimata uymadığını ve daha sonra ABD’den gönderildiğini öne sürdü. ABD tarafının iddiasına göre diplomatların biri cuma gecesi, diğeri ise cumartesi günü ülkeden ayrıldı. Washington’ın bu adımı, ABD ile İran arasında sürdürülen ve son dönemde ilerleme sağlanamayan diplomatik görüşmelerin ardından geldi. ABD’nin daha önce de İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin de içinde bulunduğu heyetin New York’tan ayrılmasını istediği bildirilmişti. Washington ile Tahran arasında yürütülen temasların çıkmaza girmesinin ardından Rubio’nun İran heyetine yönelik bu talimatı verdiği öne sürülmüştü.
İran: Diplomatlar planlandığı gibi ayrıldı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise ABD tarafının anlatımını kabul etmedi. Erakçi, BM Genel Kurulu’na katılan İranlı diplomatların, biri daha önce ayrılmış olmak üzere, belirlenen program doğrultusunda ABD’den ayrıldığını açıkladı. Erakçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada iki diplomatın sınır dışı edildiği iddiasını reddetti. İranlı Bakan, diplomatların “sınır dışı edildiği” yönündeki iddiayı eleştirerek ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya tepki gösterdi. Erakçi ayrıca, diplomatların sınır dışı edilmesiyle övünmenin ABD yönetimine yakışmadığını savunarak, Washington’ın Birleşmiş Milletler’in ev sahibi ülkesi olarak taşıdığı yükümlülüklerle bu tutumun bağdaşmadığını ileri sürdü.
“Çaresizlik ve yenilgi kokuyor”
İran Dışişleri Bakanı, ABD’nin tutumunu da sert ifadelerle eleştirdi. Erakçi, Washington’ın diplomatların ülkeden çıkarılmasıyla ilgili yaklaşımının “çaresizlik ve yenilgi” izlenimi verdiğini savundu. İran tarafının açıklamasıyla ABD basınında yer alan haber arasında temel anlaşmazlık, diplomatların ülkeden ayrılış biçimine ilişkin. Washington, iki diplomatın verilen süre içinde ayrılmadığı için ülkeden çıkarıldığını savunurken Tahran, ayrılışın daha önceden belirlenen seyahat planına uygun olduğunu belirtiyor.
Gerilim diplomatik temasların tıkandığı dönemde yaşandı
Diplomat tartışması, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin sonuçsuz kaldığı bir döneme denk geldi. İki ülke arasında Katar ve diğer arabulucular üzerinden yürütülen temaslarda özellikle Hürmüz Boğazı, ABD’nin deniz ablukası, yaptırımlar ve İran’ın nükleer programına ilişkin şartlar öne çıkıyor. Daha önce New York’ta ABD’li yetkililerle İran heyeti arasında görüşmeler yapılmış, tarafların bazı konularda ilerleme sağlayamadığı aktarılmıştı. İran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için belirli koşullar öne sürerken ABD yönetimi ise nükleer program konusunda taviz talep ediyor. İranlı diplomatların ABD’den ayrılışına ilişkin karşılıklı açıklamalar da iki ülke arasındaki güven bunalımının yeni bir yansıması olarak gündeme geldi. Diplomatların gerçekten sınır dışı edilip edilmediğine ilişkin ABD ve İran’ın çelişkili açıklamaları ise tartışmanın odağında bulunuyor.
