MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 81’inci Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun ardından yazılı açıklama yaptı. Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında gündeme getirdiği reform çağrısına destek verirken, Birleşmiş Milletler’in mevcut yapısının sürdürülebilir olmadığını ifade etti. Bahçeli’nin açıklamasında özellikle Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesine tanınan veto yetkisi ve küresel karar alma mekanizmalarındaki temsil sorunu öne çıktı.
Bahçeli’den BM yapısına reform çağrısı
Bahçeli, savaşlar, krizler, insani dramlar ve uluslararası anlaşmazlıklar karşısında mevcut uluslararası sistemin giderek daha fazla sorgulandığını belirtti. BM başta olmak üzere küresel karar alma mekanizmalarının dünyanın değişen siyasi, ekonomik ve jeopolitik koşullarını yeterince yansıtmadığını kaydetti. Özellikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı ile daimi üyelerin sahip olduğu veto imtiyazının daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası düzenin önündeki sorunlardan biri olduğunu belirten Bahçeli, “Dünya 5’ten büyüktür” yaklaşımının daha geniş bir temsil ve reform çağrısı olduğunu söyledi.
“Veto imtiyazı kaldırılmalı veya sınırlandırılmalı”
Bahçeli, BM reformunun yalnızca Güvenlik Konseyi’nin üye yapısının değiştirilmesiyle sınırlı tutulmaması gerektiğini ifade etti. Genel Kurul’un etkinliği, temsil adaleti, karar alma süreçlerinin şeffaflığı ve hesap verebilirlik gibi başlıkların da reform gündeminde yer alması gerektiğini belirtti. Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesine tanınan veto yetkisinin, uluslararası toplumun ortak iradesini kimi durumlarda birkaç ülkenin kararına bağlı hale getirdiğini savunan Bahçeli, veto imtiyazının kaldırılması veya sınırlandırılması gerektiğini dile getirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da 22 Eylül’de BM Genel Kurulu kapsamında yaptığı açıklamalarda reform ihtiyacına dikkat çekmiş ve Güvenlik Konseyi reformunun merkezinde veto imtiyazının kaldırılmasının bulunması gerektiğini belirtmişti.
Bahçeli’den Erdoğan’ın BM mesajlarına destek
Bahçeli, Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki mesajlarının Türkiye’nin uluslararası sistemde reform beklentisini ortaya koyduğunu belirterek Cumhurbaşkanı’na teşekkür etti. “Dünya 5’ten büyüktür” ifadesinin yalnızca Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısına yönelik bir eleştiri olmadığını belirten Bahçeli, farklı coğrafyaların ve medeniyetlerin küresel karar alma süreçlerinde daha adil biçimde temsil edilmesi gerektiğini savundu. Bahçeli, küresel karar alma mekanizmalarının birkaç ülkenin iradesine bağlı olmaktan çıkarılması ve daha geniş bir temsil anlayışının oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Filistin ve Kıbrıs vurgusu
Bahçeli açıklamasında, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu konuşmasında Filistin ve Kıbrıs konularına ilişkin verdiği mesajlara da değindi. Erdoğan’ın 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin devletinin kurulmasına yönelik mesajlarını hatırlatan Bahçeli, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tescil edilmesi gerektiğini belirtti. Bahçeli ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne yönelik siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi yönündeki çağrının uluslararası toplum açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Mevcut yapı sürdürülemez”
MHP lideri, açıklamasının sonunda Birleşmiş Milletler ve uluslararası sistemin mevcut yapısının kapsamlı bir reformdan geçirilmesi gerektiğini yineledi. Bahçeli’ye göre daha geniş temsil, veto sisteminin yeniden ele alınması, uluslararası hukukun devletler bakımından eşit uygulanması ve karar alma mekanizmalarının daha hesap verebilir hale getirilmesi yeni bir küresel düzen açısından temel başlıklar arasında bulunuyor. Bahçeli, MHP olarak yıllardır dile getirdikleri BM reformu önerilerinin Erdoğan tarafından uluslararası kamuoyuna taşınmasını önemli bulduklarını belirterek, Türkiye’nin daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası sistem yönündeki yaklaşımını desteklediklerini açıkladı.
