Avusturya’da 1 Eylül’de yürürlüğe giren ve 14 yaş altındaki kız çocuklarının okullarda başörtüsü takmasını yasaklayan düzenleme, yeni eğitim öğretim yılıyla birlikte tartışmaların odağına yerleşti. Yasağa uymayı reddeden öğrenciler nedeniyle eğitim makamları ile aileler arasında görüşmeler yapılırken, uygulamaya karşı ülke genelinde protestolar düzenleniyor. Muhafazakar partilerin öncülüğündeki hükümet, düzenlemeyi cinsiyet eşitliğini desteklemek ve Müslüman kız çocuklarını baskıdan korumak amacıyla savunuyor. Yasağa karşı çıkanlar ise uygulamanın Müslümanları orantısız biçimde hedef aldığını ve din özgürlüğünü ihlal ettiğini belirtiyor.
Yasağa uymayan ailelere para cezası verilebilecek
Avusturya Eğitim Bakanlığının verilerine göre, yasağın yürürlüğe girmesinden bu yana ülke genelindeki eğitim idareleri velilerle 127 görüşme gerçekleştirdi ve mevzuat ihlali iddiasıyla 52 resmi bildirim düzenledi. Mevzuat kapsamında okulların, yasağa uyulmadığı durumlarda konuyu üst makamlara taşımadan önce öğrenci ve velilerle bir dizi görüşme yapması gerekiyor. İhlalin devam etmesi halinde ailelere son aşamada para cezası uygulanabiliyor. Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr, AFP’ye yaptığı açıklamada, görüşme sayısının 127’de kalmasının öğrenci ve velilerin büyük bölümünün işbirliğine açık olduğunu gösterdiğini söyledi. Wiederkehr, ihlal iddialarına ilişkin görüşmelerin çoğunlukla olumlu sonuçlandığını ifade etti. Buna karşılık Viyana’daki eğitim yetkilileri, görüşmeler sırasında bazı kız çocuklarının başörtüsünü kendi istekleriyle taktıkları yönünde bir izlenim edindiklerini bildirdi.
Öğrenciler ve aileler yasağa tepki gösteriyor
Yasağa karşı ülke genelinde yüzlerce kişinin katıldığı gösteriler düzenleniyor. Viyana’daki protestolara katılan ve soyadını açıklamayan 37 yaşındaki Zehra, dokuz ve 13 yaşlarındaki kızlarının düzenleme nedeniyle öfkeli ve üzgün olduğunu anlattı. AFP’ye konuşan Zehra, çocuklarını kendi kimlikleri ve yaşamları hakkında karar verebilecekleri düşüncesiyle yetiştirdiklerini belirterek yasağın bu yaklaşımın tersini dayattığını savundu. İki yıldır başörtüsü kullanan 12 yaşındaki Seham da okulda başörtüsünü çıkarmaktan korktuğunu söyledi. Okul yönetimiyle yapılan görüşmelerin ardından geleneksel olmayan alternatif bir örtü kullanmasına izin verildiğini aktaran Seham, buna rağmen başörtüsü takmayı tercih ettiğini ifade etti. Yaklaşık bir yıl önce başörtüsü kullanmaya başlayan 12 yaşındaki Sandy de dinine önem verdiğini ve inancını yaşamak istediğini dile getirdi. Viyana’da yasaktan etkilenen iki öğrenciyle çalışan bir öğretmen ise çocukların zorlandığına dair bir işaret görmediğini, ancak yeni kurallara uyum sağlamak ve kabul edilebilir alternatifler bulmak için haftalar harcadıklarını söyledi.
Anayasa Mahkemesinin kararı bekleniyor
Yasağa karşı hukuki mücadeleyi destekleyen Avusturya İslam Cemaati, uygulamanın başlamasından bu yana ailelerden yaşanan zorluklara ilişkin yaklaşık 70 bildirim aldıklarını açıkladı. Cemaat, çocukları koruma gerekçesiyle savunulan düzenlemenin çocukları okul ortamında baskı altına soktuğunu savundu. Avusturya Anayasa Mahkemesi, yasağa ilişkin bir itiraz başvurusunun kendilerine ulaştığını doğruladı. Mahkemenin kararını 2027 yılının ilk yarısında vermesi bekleniyor. Avusturya’da okullarda başörtüsüne yönelik kısıtlama ilk kez uygulanmıyor. Ülkede 2019 yılında ilkokul öğrencilerine yönelik benzer bir yasak getirilmiş, ancak Anayasa Mahkemesi düzenlemeyi yalnızca Müslümanları hedef alan bir kuralın dini tarafsızlık ilkesiyle bağdaşmadığı gerekçesiyle iptal etmişti. Resmi verilere göre yaklaşık 9 milyon nüfuslu Avusturya’da Müslümanlar nüfusun yaklaşık yüzde 8’ini oluşturuyor. Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansının 2024 tarihli raporunda ise Avusturya’daki Müslümanların Avrupa Birliği genelinde yüksek düzeyde ırkçılık ve ayrımcılıkla karşılaştığı belirtiliyor.
