Türkiye genelinde sıcak hava etkisini artırırken, yüksek sıcaklıkların insan sağlığı üzerindeki etkileri yeniden gündeme geldi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 29 Haziran-5 Temmuz haftasında hava sıcaklıklarının ülke genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğini açıkladı. Son yıllarda dünya genelinde artan sıcak hava dalgaları, hem çevresel hem de sağlık açısından ciddi riskler oluşturuyor. Avrupa’da yaşanan sıcak hava dalgalarının ardından Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yüksek sıcaklıklarla bağlantılı çok sayıda ölüm vakasına dikkat çekti. Bilim insanları, iklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha uzun süreli yaşanabileceğini belirtiyor.

Sıcak havalarda vücudu korumanın en etkili yolları

Uzmanlara göre aşırı sıcaklarda en önemli noktalardan biri vücudun sıvı dengesini korumak. Sıcak havalarda yeterince su tüketilmemesi durumunda vücut susuz kalabiliyor. Hafif sıvı kaybı bile halsizlik, yorgunluk ve performans düşüklüğüne yol açabiliyor. Vücut su kaybını azaltmak için terlemeyi sınırladığında ise iç sıcaklık yükselmeye başlayabiliyor.

Özellikle sıcaklığın en yüksek olduğu 11.00 ile 15.00 saatleri arasında doğrudan güneş altında kalmamak öneriliyor.

Sıcak havalarda:

  • Bol miktarda su tüketmek,

  • Alkol tüketimini sınırlandırmak,

  • Su oranı yüksek meyve ve sebzeler tüketmek,

  • Hafif ve rahat kıyafetler tercih etmek,

  • Güneş altında uzun süre kalmamak önem taşıyor.

Karpuz, kavun, çilek ve salatalık gibi su oranı yüksek besinler de sıcak günlerde vücudun sıvı ihtiyacına katkı sağlayabiliyor.

Evleri serin tutmak için alınabilecek önlemler

Sıcak havalarda yalnızca dışarıda değil, kapalı alanlarda da serinliği korumak önem taşıyor. Uzmanlar, dışarının daha sıcak olduğu saatlerde pencerelerin açık bırakılmasının evin içine sıcak hava girişini artırabileceğini belirtiyor. Özellikle güneş alan odalarda perdelerin kapalı tutulması, iç ortam sıcaklığının yükselmesini önleyebiliyor. Vücudu serinletmenin en hızlı yollarından biri ise suyun buharlaşma etkisinden yararlanmak. Duş almak, yüzmek ya da cildi serin suyla rahatlatmak sıcak havalarda etkili yöntemler arasında yer alıyor. Vantilatörlerin kullanımı konusunda ise dikkatli olunması gerekiyor. Çok yüksek sıcaklıklarda vantilatörlerin yalnızca sıcak havayı dolaştırabileceği, bu nedenle ortamın durumuna göre kullanılması gerektiği belirtiliyor.

Sıcak havalarda uyku kalitesine dikkat

Yüksek sıcaklıklar gece uykusunu da olumsuz etkileyebiliyor. Vücut uykuya hazırlanırken sıcaklığını düşürmeye çalışıyor. Ancak sıcak ve nemli havalarda bu süreç zorlaşabiliyor. Bu durum uykuya dalmayı güçleştirirken, ertesi gün yorgunluk hissine neden olabiliyor.

Uzmanlar, uyku sırasında:

Sıcak çarpmasına karşı dikkatli olunmalı

Aşırı sıcaklar, özellikle yaşlılar, bebekler, kronik rahatsızlığı bulunan kişiler ve açık alanda çalışanlar için daha büyük risk oluşturuyor. Vücut sıcaklığının kontrol edilememesi durumunda sıcak yorgunluğu ortaya çıkabiliyor.

Belirtiler arasında:

  • Aşırı terleme,

  • Halsizlik,

  • Baş dönmesi,

  • Mide bulantısı,

  • Kas krampları,

  • Soğuk ve nemli cilt bulunabiliyor.

Daha ileri durumda ise güneş çarpması görülebiliyor. Bilinç bulanıklığı, bayılma ve yüksek ateş gibi belirtiler ortaya çıktığında tıbbi yardım alınması gerekiyor.

Güneşten korunmada krem, şapka ve gözlük önerisi

Sıcak havalarda dışarı çıkmak zorunda kalanların güneşin zararlı etkilerine karşı önlem alması gerekiyor. Güneş koruyucu krem kullanımı, şapka takılması ve UV korumalı gözlük tercih edilmesi cilt ve göz sağlığı açısından önem taşıyor. Özellikle bebekler ve küçük çocukların doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmaması gerektiği vurgulanıyor.

Çocuklar ve evcil hayvanlar sıcak araçlarda bırakılmamalı

Sıcak havalarda en önemli uyarılardan biri de araç içindeki tehlike. Kapalı araçların iç sıcaklığı kısa sürede ciddi seviyelere ulaşabiliyor. Özellikle çocukların vücut sıcaklığı yetişkinlere göre daha hızlı yükseldiği için araçta bırakılmaları hayati risk taşıyor. Aynı durum evcil hayvanlar için de geçerli. Özellikle köpeklerin sıcak havalarda araç içinde bırakılmaması, yürüyüşlerin serin saatlerde yapılması gerekiyor.

Kaynak: BBC