Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ABD’nin başkenti Washington’da bulunan NASA Genel Merkezi’nde Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılımına ilişkin metni imzaladı. İmza töreninin ardından açıklamalarda bulunan Kacır, Türkiye’nin uzay alanındaki çalışmaları ve 2027’de gerçekleştirilmesi planlanan Ay misyonu hakkında bilgi verdi.
Türkiye, Artemis Anlaşmaları’na imza attı
Artemis Anlaşmaları kapsamında Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik ilkelerinin benimsendiğini belirten Kacır, ülkelerin uzay faaliyetlerinde uyum içinde hareket etmesine yönelik bir çerçeve oluşturulduğunu söyledi. Kacır, Türkiye’nin özellikle 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığı Ay misyonu öncesinde anlaşmaya imza atmasını önemsediklerini belirterek, uluslararası iş birliğini daha ileri bir seviyeye taşıyacak bir zemin oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti. Türkiye’nin de imzasıyla Artemis Anlaşmaları’na taraf olan ülke sayısı 71’e ulaştı.
“2027’de uzay aracını Ay’a göndereceğiz”
Türkiye’nin uydu teknolojilerinde önemli bir noktaya geldiğini belirten Kacır, Bilsat, RASAT, Göktürk-2 ve İMECE’nin ardından TÜRKSAT 6A ile haberleşme uydusu geliştirebilen ve üretebilen ülkeler arasına girildiğini söyledi. Kacır, Milli Uzay Programı kapsamında Ay misyonuna ilişkin de tarih verdi. Türkiye’nin 2027 yılının ilk aylarında kendi imkanlarıyla geliştirdiği, hibrit roket motoruna sahip uzay aracını Ay’a göndereceğini belirten Kacır, “Hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay’a erişen ülkeler arasında yerimizi alacağız” dedi.
Somali’de uzay limanı kuruluyor
Türkiye’nin uzaya bağımsız erişim hedefi kapsamında Somali’de uzay limanı inşasına başlandığını da açıklayan Kacır, projenin Türkiye’nin küresel uzay ekonomisindeki konumunu güçlendirmesini hedeflediklerini söyledi. Kacır, uydu fırlatma maliyetlerinin roket teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde düştüğünü ve uzaya gönderilen uydu sayısının önemli ölçüde arttığını belirterek, uzay limanlarına yönelik talebin de önümüzdeki dönemde artacağını öngördüklerini ifade etti.
Türkiye insanlı uzay çalışmalarında da ilerliyor
Türkiye’nin insanlı uzay misyonlarında da önemli adımlar attığını belirten Kacır, 2024 yılında Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’nda gerçekleştirdiği 13 bilimsel deneyle Türkiye’nin uzaya astronot gönderen ülkeler arasına girdiğini hatırlattı. Kacır, yeni uzay istasyonu projelerinde yer almak ve Türk bilim insanlarının uluslararası insanlı uzay misyonlarında daha fazla çalışma yürütmesini sağlamak amacıyla iş birliklerinin hızlandırıldığını söyledi.
Artemis Anlaşmaları nedir?
Artemis Anlaşmaları, NASA ve ABD hükümeti öncülüğünde 2020 yılında başlatılan ve Ay ile diğer gök cisimlerinde gerçekleştirilecek sivil uzay faaliyetlerinde uluslararası iş birliğini teşvik etmeyi amaçlayan çok taraflı bir mutabakat metni olarak biliniyor. Hukuken bağlayıcı olmayan anlaşma; barışçıl uzay faaliyetleri, şeffaflık, bilimsel verilerin paylaşılması ve uzaydaki tarihi alanların korunması gibi konularda siyasi taahhütler içeriyor. Anlaşma, 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması ile uyumlu bir çerçeve sunuyor.
