Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), rezerv birikimini destekleyen döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemeleri hayata geçirdi. Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğle birlikte firmalara yönelik katma değere dayalı yeni sistem getirildi, döviz almama taahhüdü kaldırıldı ve yüzde 3'lük destek uygulamasının süresi uzatıldı.
Katma değere göre döviz satış limiti uygulanacak
Yeni düzenlemeye göre firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanabileceği limitler artık katma değer esas alınarak belirlenecek. Hesaplamalarda firmaların katma değeri, kârlılığı ve iş gücü maliyetleri dikkate alınacak. Aracı ihracatçılar ise kendi limitlerini doldurmaları halinde, katma değeri yüksek tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi gerçekleştirebilecek. Bu durumda sağlanan destek doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacak.
Döviz almama taahhüdü kaldırıldı
TCMB, döviz dönüşüm desteğinden yararlanacak firmalar için uygulanan döviz almama taahhüdünü kaldırdı. Yeni sistemde bunun yerine döviz pozisyonuna dayalı bir uygulamaya geçilecek. Buna göre, firmaların döviz pozisyonlarının Merkez Bankası tarafından belirlenecek üst sınırı aşmaması gerekecek. Böylece uygulamanın, ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler kapsamında kullanılan reeskont kredileriyle uyumlu hale getirilmesi amaçlanıyor.
Bankaların rolü güçlendirilecek
Düzenlemeyle birlikte bankaların döviz dönüşüm desteği sürecindeki aracılık fonksiyonları da güçlendirildi. Sistemin daha etkin ve verimli işlemesini sağlayacak yeni uygulamaların devreye alınacağı belirtilirken, düzenlemeye ilişkin ayrıntıların Uygulama Talimatı ile açıklanacağı bildirildi. Yapılan değişiklikler ise 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yüzde 3 destek uygulaması 2027'ye kadar devam edecek
Tebliğ kapsamında döviz dönüşüm desteğinin temel oranı yüzde 2 olarak korunurken, yüzde 3 destek ödemesi uygulamasının süresi 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Aynı kararla ihracat bedellerinin yüzde 35'inin Merkez Bankası'na satılmasına ilişkin yükümlülüğün uygulanma süresi de aynı tarihe kadar devam edecek. Böylece 31 Temmuz'da sona ermesi beklenen geçici uygulamalar yaklaşık altı ay daha yürürlükte kalacak.
