Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştürmelerini teşvik eden döviz dönüşüm desteğinde yeni uygulama 1 Ekim itibarıyla başlayacak. Yeni düzenlemeyle destek mekanizmasının kapsamının genişletilmesi ve uygulama şartlarının sadeleştirilmesi hedefleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TCMB'nin döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artırmaya yönelik adımlar atıldığını belirtti. Şimşek, düzenlemenin temel amacının destek mekanizmasını daha etkin, kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu ifade etti.
Daha fazla firma destekten yararlanabilecek
Şimşek, ihracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların da destek mekanizmasına erişiminin kolaylaşacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz."
Yeni uygulama talimatı yayımlandı
TCMB'nin "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i ağustos ayında Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Düzenlemenin ardından uygulamanın ayrıntılarını belirleyen talimat da yayımlandı.
TCMB tarafından yayımlanan "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı", 1 Ekim'de yürürlüğe girecek. Yeni sistemde döviz almama taahhüdü kaldırılırken, firmaların katma değeri ve döviz pozisyon oranı esas alınacak.
Döviz satışına katma değer sınırı
Yeni uygulamaya göre firmaların destek kapsamında satabileceği döviz tutarı katma değerleriyle ilişkilendirilecek ve destek tutarına üst limit getirilecek.
Firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplamı üzerinden hesaplanan katma değer kadar olabilecek.
Döviz almama taahhüdünün yerine ise döviz pozisyonu şartı getirilecek. Destekten yararlanmak isteyen firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının, diğer ifadeyle döviz pozisyonu oranının, yüzde 10'u aşmaması gerekecek.
Firmalar bu oranı, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün süreyle geçerli olacak "Döviz Pozisyonu Bildirim Formu" ile belgeleyecek.
Bankaların sorumluluğu artırılacak
Yeni düzenlemeyle birlikte aracı bankaların görev ve sorumlulukları da artırılacak. Destek mekanizmasının uygulanmasında bankaların aracılık işlevleri güçlendirilirken, denetim ve kontrol süreçlerinin de sıkılaştırılması öngörülüyor.
Aracı bankalara, firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı getirilecek. Böylece uygulamanın daha etkin yürütülmesi ve suistimallerin önüne geçilmesi amacıyla kontrol mekanizmasının güçlendirilmesi hedefleniyor.
