Türkiye siyasetinde yeni çözüm sürecine ilişkin tartışmalar devam ederken, sürecin hukuki altyapısını oluşturması beklenen çerçeve yasa için Meclis takvimi gündeme geldi. AK Parti ve MHP kulislerinde, teklifin 7-8 Temmuz’da yapılacak NATO Zirvesi’nin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunulabileceği ve Meclis tatile girmeden yasalaştırılmasının hedeflendiği konuşuluyor. İktidar kanadının “Terörsüz Türkiye” olarak tanımladığı süreç, DEM Parti tarafından ise “Barış ve Demokratik Toplum” süreci olarak ifade ediliyor. Hazırlanması beklenen yasa teklifinin, örgütün feshi, silah bırakma sürecinin hukuki çerçevesi ve bu süreçte atılacak adımları düzenlemesi öngörülüyor. AK Parti kaynaklarına göre teklifin yaklaşık 10-11 maddeden oluşması bekleniyor. Düzenlemenin geçici süreli olması ve yürürlüğe girmesinin “PKK’nın silah bıraktığının teyit ve tespit edilmesi” şartına bağlanması planlanıyor.
Yasada hangi başlıklar yer alacak?
Hazırlanan taslağa ilişkin kulis bilgilerine göre düzenlemede ilk olarak sürecin amacı ve kapsamı belirlenecek. Örgütün feshi ve silah bırakmasının nasıl doğrulanacağı, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin nasıl yürütüleceği gibi başlıklar yasa kapsamında ele alınacak. Bunun yanında silah bırakan örgüt mensuplarının hukuki durumları da düzenlemede yer alacak. Suça karışmamış örgüt üyelerinin belirli şartlar altında yasadan faydalanması, Türkiye’ye dönüş süreçleri ve bu kişilere uygulanacak hukuki prosedürlerin belirlenmesi bekleniyor. İktidar kanadında konuşulan modele göre, yasadan yararlanmak isteyen kişiler için belirli bir süre öngörülecek. Bu sürenin yaklaşık bir yıl olması planlanırken, düzenlemeden faydalanacak kişilerin kapsamının da sınırlı tutulması bekleniyor.
Süreci hızlandıran gelişmeler
Yeni çözüm sürecine ilişkin siyasi trafik son dönemde yoğunlaştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “hayırlı işlerde çabuk olunmalı” mesajının ardından süreçte daha hızlı adımlar atılması gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılmaya başlandı. Milli Güvenlik Kurulu toplantısında sürecin “devlet vizyonu” olarak nitelendirilmesi de dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı. DEM Parti heyeti, Meclis temasları kapsamında TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşürken, farklı siyasi aktörlerle de temaslar gerçekleştirildi. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de sürecin örgütün silah bırakmasına bağlı olarak hukuki bir çerçeveye kavuşması aşamasına gelindiğini ifade etti.
“Henüz yeterli noktada değil” değerlendirmesi
AK Parti kulislerinde, örgütün attığı bazı adımların bulunduğu ancak sürecin tamamlanması için daha somut gelişmelere ihtiyaç olduğu belirtiliyor. Güvenlik birimlerinden gelen değerlendirmelerde bazı bölgelerde hareketlilik yaşandığı, bazı alanlarda geri çekilmelerin görüldüğü ifade ediliyor. Ancak örgütün insan gücü ve lojistik kapasitesi dikkate alındığında, bugüne kadar yaşanan gelişmelerin “tam anlamıyla yeterli” görülmediği belirtiliyor. İktidar kaynakları, sembolik açıklamalar ve sınırlı geri çekilmelerin tek başına kalıcı bir silah bırakma anlamına gelmediğini, bunun doğrulanabilir bir sürece dönüşmesi gerektiğini vurguluyor.
Siyaset yasağı tartışması
Sürecin en tartışmalı başlıklarından biri ise silah bırakan örgüt mensuplarının siyasi hakları. DEM Parti, Türkiye’ye dönen kişilerin siyasete katılımının önünün açılmasını isterken, AK Parti ve MHP kanadının bu konuya daha mesafeli yaklaştığı belirtiliyor. İktidar kulislerinde, Türkiye’ye dönen kişilere belirli bir süre adli kontrol uygulanabileceği ve bu süreçte siyaset yapmalarının mümkün olmayabileceği ifade ediliyor. Bu kapsamda suça karışmamış örgüt üyeleri için beş yıl süreyle siyaset yasağı getirilmesi ihtimali de konuşuluyor. Örgüt yöneticilerinin ise ilk aşamada düzenleme kapsamına alınmayacağı belirtiliyor.
Öcalan’a statü verilecek mi?
Süreç kapsamında en çok merak edilen başlıklardan biri de Abdullah Öcalan’ın durumu oldu. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin daha önce yaptığı açıklamalarda gündeme getirdiği bazı öneriler tartışılırken, iktidar kanadında çerçeve yasada Öcalan’a özel bir statü verilmesinin gündemde olmadığı ifade ediliyor. AK Parti kaynakları, Öcalan’ın mevcut hukuki statüsünün devam edeceğini, ancak infaz koşulları çerçevesinde bazı düzenlemelerin değerlendirilebileceğini belirtiyor. Bu kapsamda gazeteciler, akademisyenler veya farklı toplum kesimleriyle görüşme imkanlarının mevcut hukuk çerçevesinde yeniden ele alınabileceği ifade ediliyor.
Meclis’ten ne zaman geçecek?
AK Parti kulislerinde teklifin Temmuz ayı içerisinde Meclis’e sunulması halinde ay sonuna kadar komisyon ve Genel Kurul aşamalarından geçebileceği değerlendiriliyor. Ancak düzenlemenin takvimi, sahadaki gelişmelere ve silah bırakma sürecinin nasıl ilerleyeceğine bağlı olacak. İktidar kaynakları, sürecin bir “tıkanma” değil, devletin bazı sonuçları görmek istemesi nedeniyle şartlı ilerlediğini savunuyor.
