Kitap okumanın insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin onlarca yıllık araştırmaların sonuçları bir araya getirildi. Psychological Medicine dergisinde yayımlanan değerlendirmede, keyif amacıyla kitap okumanın daha düşük stres seviyeleri, daha güçlü empati ve daha az yalnızlıkla ilişkili olduğu belirtildi. Düzenli okuma alışkanlığına sahip ileri yaştaki yetişkinlerde ise demans ve bilişsel gerileme riskinin daha düşük olduğuna işaret eden bulgulara yer verildi.
Cambridge Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından hazırlanan değerlendirme, yeni bir deneyden elde edilen sonuçlara değil; anketler, beyin taramaları ve uzun süreli sağlık araştırmalarından elde edilen verilerin birlikte incelenmesine dayanıyor.
6 dakikalık okuma stresi yüzde 68 azalttı
Değerlendirmede yer verilen 2015 tarihli bir ankette, yalnızca 6 dakika kitap okumanın stres seviyelerinde yüzde 68'lik düşüşle ilişkili olduğu görüldü. 4 binden fazla yetişkinin katıldığı araştırmada katılımcılara nasıl rahatladıkları soruldu.
Kitap okumak, katılımcıların yüzde 38'i tarafından tercih edilen rahatlama yöntemi olarak öne çıktı. Katılımcıların yüzde 35'i kitapları rahatlamak için kullandığını belirtirken, bu oran şarapta yüzde 31, sıcak banyoda ise yüzde 10 olarak kaydedildi.
Okuma alışkanlığı empati ve yalnızlıkla da ilişkilendirildi
Araştırmada kitap okumanın yalnızca stres seviyeleriyle değil, duygusal ve sosyal göstergelerle de bağlantılı olduğu aktarıldı. Kitap okuyan katılımcıların yaklaşık üçte ikisi, kitapların başkalarının duygularını daha iyi anlamalarına yardımcı olduğunu söyledi.
Katılımcıların yaklaşık yarısı ise kitap okumanın kendilerinden farklı inançlara sahip insanlara karşı daha açık olmalarını sağladığını ifade etti. Bulgular, özellikle keyif amacıyla yapılan okumanın sosyal ve duygusal açıdan çeşitli olumlu göstergelerle birlikte görülebildiğine işaret etti.
İleri yaşlarda demans riski daha düşük bulundu
Uzun süreli araştırmalardan elde edilen veriler de okuma alışkanlığı ile yaş ilerledikçe bilişsel sağlığın korunması arasında ilişki bulunduğunu gösterdi. 65 yaş ve üzerindeki 801 kişinin 4,5 yıl boyunca takip edildiği bir çalışmada, kitap, dergi ve gazete okumak gibi zihinsel aktivitelerin Alzheimer hastalığı riskinin yüzde 33 daha düşük olmasıyla ilişkili olduğu görüldü.
75 yaş ve üzerindeki 469 kişinin dahil edildiği başka bir araştırmada ise kitap okumanın yaklaşık 5 yıllık takip sürecinde yüzde 35 daha düşük demans riskiyle bağlantılı olduğu belirlendi.
Çocuklukta başlayan okuma alışkanlığı dikkat becerileriyle bağlantılı
Değerlendirmede okuma alışkanlığının etkilerinin yalnızca ileri yaşlarla sınırlı olmadığına da dikkat çekildi. 10 binden fazla ergenlik çağındaki çocuğun verilerinin incelendiği uzun süreli bir araştırmada, erken yaşlardan itibaren keyif için kitap okuyan çocukların erken ergenlik döneminde daha iyi dikkat becerilerine ve daha az akıl sağlığı sorununa sahip olduğu görüldü.
Erken yaşta kitap okuyan çocuklarda daha iyi davranış göstergeleri, daha fazla uyku ve daha az ekran süresi de tespit edildi. Beyin taramalarında ise dil, duygusal kontrol ve karar verme ile ilişkili bölgelerde farklılıklar bulunduğuna işaret edildi. Söz konusu sonuçların aile geliri ve ebeveynlerin eğitim düzeyi gibi faktörler hesaba katıldıktan sonra da görüldüğü aktarıldı.
