İstanbul Maltepe’de 7 katlı binanın bir bölümünün çökmesinin ardından yapıya ilişkin usulsüzlük ve kaçak kat iddiaları gündeme gelirken, binanın giriş katında bulunan tekstil işletmesinde kolon kesildiği yönündeki iddialar da tartışılmaya başlandı. İşletme sahibi Serkan Kaya ise dükkanda kolon kesmediğini belirterek, kendisinden önce iş yerinin baklava fırını olarak kullanıldığını ve içeride bulunan taş fırını kaldırdığını söyledi.
“Sadece kumaş satıyordum, usulsüz tadilat yapmadım”
Maltepe’de çöken binaya ilişkin belediye başkanı Esin Köymen, yapıda mevcut durumdan farklı kaçak katlar ve usulsüzlükler bulunduğunu açıklamıştı. Bu açıklamaların ardından binanın giriş katındaki iş yerinde taşıyıcı sisteme müdahale edilip edilmediği de gündeme geldi. Tekstil işletmesinin sahibi Serkan Kaya, dükkanda kolon kesildiği yönündeki iddiaları reddederek, iş yerinde yaptığı değişiklikleri anlattı. Kaya, “Çok fazla iddia var, kolonlar kesildi ya da içeride makineler vardı diye. Ben orada sadece kumaş satıyordum. Yani içeride böyle usulsüz bir tadilat yapmadım” ifadelerini kullandı. Kendisinden önce iş yerinin baklava fırını olarak kullanıldığını belirten Kaya, dükkanda tuğladan yapılmış bir taş fırın bulunduğunu ve bu fırını kendisinin kaldırdığını söyledi. Kaya, “Ben bunu da kaldırdım ve aslında yapıyı hafifletmiş oldum” dedi.
Binanın geçmişindeki fırın da gündemde
Binanın giriş katının geçmişte fırın olarak kullanılması, yapının çökmesinin ardından taşıyıcı sistem üzerindeki olası etkiler açısından ayrıca tartışılıyor. Özellikle yüksek sıcaklığa maruz kalan betonarme elemanlarda zaman içerisinde meydana gelebilecek dayanım kayıpları ve beton ile donatı arasındaki aderansın zayıflaması, fırın bulunan yapılarda üzerinde durulan teknik başlıklar arasında yer alıyor. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından yapılan incelemelerde de fırın ve baca çevresindeki betonarme taşıyıcı elemanların yüksek sıcaklık ve yetersiz ısı yalıtımı nedeniyle zarar görebileceğine ilişkin değerlendirmeler gündeme gelmişti. Bu tür etkilerin bir yapının dayanımını azaltıp azaltmadığının ise binanın taşıyıcı sistemi, kullanılan malzemeler, maruz kalınan sıcaklık, yapının yaşı ve diğer yapısal koşullar birlikte incelenerek belirlenmesi gerekiyor. Maltepe’deki binanın neden çöktüğüne ilişkin kesin teknik nedenin de incelemeler sonucunda ortaya çıkması bekleniyor.
Fırınlara ilişkin düzenleme 2014’te değişti
Ekmek fırınlarının yapı güvenliği açısından oluşturabileceği riskler nedeniyle iş yeri ruhsatlarına ilişkin düzenlemelerde de değişikliğe gidilmişti. 10 Kasım 2014 tarihinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te yapılan değişiklikle ekmek fırınlarının müstakil binalarda ve ayrık nizamda inşa edilmesi şartı getirildi. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde mevcut işletme ruhsatı bulunan fırınlar ise bu şartın dışında tutuldu. Bu nedenle eski yapılarda uzun yıllar faaliyet gösteren fırınların bulunduğu binalarda, yapının mevcut taşıyıcı sisteminin ve dayanıklılığının ayrıca değerlendirilmesi önem taşıyor. Maltepe’de çöken binada da kolon kesilip kesilmediği, geçmişteki kullanımın yapıya etkisi ve yapıda tespit edilen diğer usulsüzlüklerin çökmedeki rolü teknik incelemeler sonucunda netlik kazanacak.
