Küresel petrol piyasasında geçen hafta yaşanan yaklaşık yüzde 10’luk yükselişin ardından fiyatlar gerilemeye başladı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı 100 dolar seviyesinin altına inerken, Brent petrolün fiyatı da önceki seviyelerinden geri çekildi. Buna karşın Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da tırmanan çatışmalar, petrol arzına ilişkin risklerin yüksek kalmasına neden oldu. Fiyatlardaki dalgalanmada, petrol üretim ve ihracat altyapısına yönelik saldırılar ile dünyanın en önemli enerji geçiş güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler etkili oldu. Piyasalarda arzın kesintiye uğrayabileceğine ilişkin kaygılar sürerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ile dizel ihracatına ilişkin anlaşmaya vardıklarını açıklaması ve yeni yaptırımları ertelediğini belirtmesi de gündeme geldi.
Orta Doğu’daki çatışmalar arz endişelerini artırdı
Suudi Arabistan ile İran destekli Husiler arasındaki çatışmalarda gerilimin düşmemesi, petrol piyasasındaki risk algısını güçlendirdi. Suudi Arabistan’ın Yemen sınırına yakın bir bölgede helikopterinin düşmesi ve Husilerin önemli petrol ihracat merkezlerinden Yanbu’yu hedef alması, enerji altyapısının güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı. Hafta sonu Hürmüz Boğazı’nda üç tankerin hasar gördüğüne ilişkin haberler de piyasaların odağına yerleşti. İran Devrim Muhafızları donanmasının boğazın kapalı olduğunu ve gemilerin yalnızca kendi izniyle geçebileceğini açıklaması, küresel petrol sevkiyatının aksayabileceği kaygısını gündeme taşıdı. Dünya petrol ticareti açısından kritik öneme sahip bu güzergâhta yaşanabilecek uzun süreli bir kesinti, arzın daralması ve fiyatların yeniden yükselmesi riskini beraberinde getiriyor.
Rusya’daki petrol tesislerine saldırılar etkili oldu
Doğu Avrupa’da da enerji arzına ilişkin riskler devam ediyor. Ukrayna’nın düzenlediği saldırıların ardından Rusya’nın St. Petersburg kentindeki bir petrol ihracat terminalinde ve bir depolama tesisinde yangın çıktığı bildirildi. Kiev’in Rusya’ya yönelik geniş çaplı hava saldırısında 1000’den fazla insansız hava aracı kullandığı da aktarıldı. Petrol ihracat terminalleri ve depolama tesislerinde yaşanan hasarlar, sevkiyatların aksayabileceği endişesini artırıyor. Bu gelişmeler, Orta Doğu’daki gerilimle birlikte petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturan unsurlar arasında yer alıyor.
Trump’ın Rusya açıklaması piyasaların odağında
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile dizel ihracatına ilişkin bir anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Trump ayrıca Ukrayna ile yürütülen barış görüşmelerini tehlikeye atmamak amacıyla Rusya’ya yönelik ek yaptırımları ertelediğini söyledi. Rusya’dan enerji ürünleri tedarikine ilişkin olası gelişmeler, küresel arz beklentileri ve yaptırım politikaları bakımından önem taşıyor. Ancak petrol fiyatlarındaki geri çekilmeyi tek bir gelişmeyle açıklamak mümkün değil; fiyatlar, arz kesintisi ihtimali, jeopolitik riskler ve piyasa beklentilerinin birlikte etkisiyle hareket ediyor.
Petrol fiyatlarında dalgalanma sürebilir
Geçen haftaki sert yükselişin ardından görülen düşüşe rağmen, petrol piyasasındaki arz riskleri ortadan kalkmış değil. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durumu, Orta Doğu’daki çatışmaların seyri ve Rusya’nın petrol ihracat altyapısına yönelik saldırıların etkisi, fiyatların yönü açısından belirleyici olacak. Jeopolitik gerilimin tırmanması veya sevkiyatların aksaması fiyatları yeniden yukarı taşıyabilirken, arzın devam edeceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi düşüşü destekleyebilir. Bu nedenle küresel petrol piyasasında kısa vadede dalgalı seyrin devam etmesi olası görünüyor.
