Orta Doğu’daki gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında yeni bir maliyet baskısı oluşturdu. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun (GECF) Temmuz 2026 tarihli raporuna göre, boğazdaki aksaklıklar LNG sevkiyatlarını etkilerken gemi kiralama, yakıt ve savaş riski sigortası maliyetlerinde sert yükseliş yaşandı.
Küresel LNG arzının beşte biri risk altında
Hürmüz Boğazı, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin LNG ihracatı için kullandığı kritik deniz yolu konumunda bulunuyor. İki ülke, dünya LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılıyor. Bu nedenle boğazdaki geçişlerin aksaması, küresel enerji piyasalarında kısa sürede etkisini gösterdi. 28 Şubat 2026’da bölgede çatışmaların tırmanmasının ardından Katar ve BAE’nin LNG sevkiyatlarında ciddi aksamalar yaşandı. Mart-haziran döneminde Katar’dan 300’ü aşkın LNG kargosu piyasaya ulaşamazken, BAE’den yaklaşık 20 kargonun sevkiyatı gerçekleştirilemedi. Aynı süreçte yaklaşık 160 LNG gemisi Körfez’de mahsur kaldı veya Umman Körfezi’nde beklemek zorunda kaldı.
Gemi kapasitesi azaldı, rotalar uzadı
Gemilerin yeni yük almak için piyasaya dönememesi, LNG taşımacılığında kullanılabilir kapasitenin daralmasına yol açtı. Bunun yanında Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı çevresindeki güvenlik riskleri nedeniyle birçok gemi daha uzun olan Ümit Burnu rotasına yöneldi. Bu değişiklik, bazı LNG seferlerinin süresini 15 ila 20 gün uzattı. Daha uzun yolculuk süreleri nedeniyle aynı miktardaki LNG’nin taşınabilmesi için daha fazla gemiye ihtiyaç duyuldu ve navlun maliyetleri yükseldi.
LNG gemisi kiraları 5 bin dolardan 235 bin dolara çıktı
Kapasite sıkışıklığı, gemi kiralama fiyatlarında tarihi artışlara neden oldu. Üç yakıtlı dizel-elektrik (TFDE) tipi LNG gemilerinin günlük spot kiralama bedeli şubat ayının başında 5 bin dolar seviyesindeyken mart ayında 235 bin dolara kadar yükseldi. GECF, bu seviyelerin 2022 enerji krizinin zirvesinden bu yana görülen en yüksek rakamlar olduğunu bildirdi. Aylık ortalama kiralama fiyatlarında da büyük artış yaşandı. TFDE tipi gemilerin günlük ortalama kira bedeli şubat ayında 18 bin dolarken mart ayında 108 bin dolara çıktı. Buhar türbinli LNG gemilerinde ise aynı dönemde fiyatlar 3 bin dolardan 50 bin dolara yükseldi.
Yakıt ve sigorta maliyetleri arttı
Kriz, yalnızca gemi kiralarını değil, işletme maliyetlerini de yükseltti. Uzayan rotalar nedeniyle yakıt tüketimi artarken, petrol fiyatlarındaki yükseliş de deniz yakıtı maliyetlerini etkiledi. LNG filosunun kullandığı ortalama deniz yakıtı fiyatı mart ayında yüzde 73 artarak ton başına 800 doların üzerine çıktı. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riski ise sigorta maliyetlerini katladı. Çatışmalar öncesinde gemi değerinin yaklaşık yüzde 0,25’i seviyesinde olan savaş riski primi, boğaz geçişlerinde yüzde 5 ila yüzde 10 aralığına çıktı. Buna göre 250 milyon dolar değerindeki bir LNG gemisinin tek geçiş için savaş sigortası maliyeti 25 milyon dolara kadar ulaştı.
LNG teslimat maliyetleri yükseldi
Taşıma rotalarının uzaması ve ek maliyetlerin artması, LNG’nin tüketici pazarlarına ulaştırılma fiyatlarını da artırdı. ABD Körfez kıyısından Güneybatı Avrupa’ya LNG taşıma maliyeti, 2025’in ikinci çeyreğinde MMBtu başına 0,6 dolar seviyesindeyken 2026’nın aynı döneminde 1,1 dolara çıktı. ABD’den Kuzeydoğu Asya’ya Ümit Burnu üzerinden yapılan LNG sevkiyatlarında ise taşıma maliyeti 1,8 dolardan 3,6 dolara yükseldi. Panama Kanalı üzerinden yapılan sevkiyatlarda ise maliyet Mart 2026’da MMBtu başına yaklaşık 5 dolara kadar çıktı.
Maliyetlerde düşüş başladı ancak seviyeler yüksek
Mart ayında zirve yapan gemi kiralama ve yakıt maliyetlerinde daha sonra kısmi düşüş yaşansa da fiyatlar geçen yılın üzerinde kalmaya devam etti. Haziran verilerine göre TFDE tipi LNG gemilerinin ortalama spot kiralama bedeli günlük 60 bin 700 dolar oldu. Bu rakam, Haziran 2025’e göre yüzde 243 artış anlamına geldi. Buhar türbinli LNG gemilerinde ise günlük ortalama kira bedeli geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 806 artarak 28 bin 100 dolara ulaştı.
Yeni LNG yatırımları denge sağlayabilir
GECF, 2030 yılına kadar küresel LNG kapasitesinde önemli artış bekliyor. Buna göre dünya genelinde yıllık yaklaşık 250 milyon tonluk yeni sıvılaştırma kapasitesinin devreye alınması öngörülüyor. Yeni kapasitenin önemli bölümünün ABD Körfez kıyısında yoğunlaşması beklenirken, Kanada ve Meksika’nın Pasifik kıyısındaki projelerinin Asya pazarlarına alternatif ulaşım yolları oluşturabileceği değerlendiriliyor. Afrika’daki yeni LNG projelerinin ise Avrupa ve Asya için farklı tedarik seçenekleri sunması bekleniyor.
