Türk YouTuber Ruhi Çenet’in paylaştığı içeriklerle gemide bulunduğu ortaya çıkarken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yetkililerinin açıklamaları da hastalığa dair endişeleri artırdı. DSÖ Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Önleme Birimi Direktörü Maria Van Kerkhove, hantavirüsün kemirgenler aracılığıyla bulaştığını ve nadiren de olsa insandan insana bulaşma ihtimalinin tamamen göz ardı edilemeyeceğini belirtti.
Hantavirüs nedir?
Hantavirüs, kemirgenler (özellikle fare ve sıçanlar) aracılığıyla taşınan bir RNA virüsüdür. İlk kez Güney Kore’de Hantaan Nehri çevresinde tanımlandığı için bu adı almıştır.
Virüs iki ana hastalık tablosuna yol açabilir:
- HFRS (Kanamalı Ateş ve Böbrek Sendromu): Daha çok Asya ve Avrupa’da görülür
- HPS (Hantavirüs Pulmoner Sendromu): Daha çok Amerika kıtasında görülür
Hantavirüs nasıl bulaşır?
Hastalık genellikle şu yollarla bulaşır:
- Kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğü ile kirlenmiş ortamlarda solunum
- Kirli yüzeylerin temizlenmesi sırasında virüsün havaya karışması
- Nadiren kemirgen ısırması
Uzmanlara göre en yaygın bulaş yolu, virüsün havaya karışmış partiküllerinin solunmasıdır.
Temas yoluyla insandan insana bulaş ise çok nadir kabul edilmektedir.
Hantavirüs belirtileri nelerdir?
Hastalık genellikle 1 ila 5 hafta arasında belirti vermeye başlar. İlk dönem belirtileri grip benzeri olabilir:
Erken belirtiler:
- Ateş
- Halsizlik ve yorgunluk
- Kas ağrıları (sırt, kalça, omuz)
- Baş ağrısı ve baş dönmesi
- Mide bulantısı, kusma, ishal
- Karın ağrısı
İleri dönem belirtiler:
- Nefes darlığı
- Öksürük
- Akciğer ödemi
- Böbrek yetmezliği
- Şok tablosu
Hantavirüs öldürür mü?
Evet, bazı türleri ciddi ve ölümcül olabilir. Özellikle HPS formunda akciğer tutulumu hızlı ilerleyebilir ve yoğun bakım gerektirebilir. HFRS formu ise böbrek yetmezliği ve kanamalı tabloya yol açabilir.
Hantavirüs tedavisi var mı?
- Hastalığın spesifik bir aşısı bulunmuyor
- Kesin bir antiviral tedavi yok
- Tedavi genellikle destekleyici yoğun bakım şeklinde uygulanıyor
- Solunum desteği
- Sıvı tedavisi
- Gerekirse diyaliz
Uzman uyarısı
Sağlık otoriteleri, özellikle kırsal alanlarda ve kemirgenlerin yoğun olduğu bölgelerde hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor. Virüsün yayılmasında çevresel temizlik ve kemirgen kontrolünün kritik olduğu belirtiliyor.