İzmir’de toplu ulaşımın önemli aktörlerinden ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılına ilişkin denetim raporu, kurumun mali performansında dikkat çeken sonuçları ortaya koydu. Rapora göre ESHOT, yılı gelirde hedeflerin üzerine çıkarak, giderlerde ise öngörülen bütçenin altında kalarak tamamladı.
Yıl başında 13 milyar 300 milyon lira olarak belirlenen gelir bütçesi, yıl sonunda 16 milyar 492 milyon liraya ulaştı. Böylece gelir gerçekleşme oranı yüzde 124’e çıktı. Bu artışla birlikte kurum, yaklaşık 3 milyar 192 milyon lira fazla gelir elde etti.
Gelir kalemlerinde artış dikkat çekti
Gelir kalemleri incelendiğinde en yüksek artış “Alınan Bağış ve Yardımlar” kategorisinde yaşandı. Bu kalemde 9 milyar liralık beklentiye karşılık 12 milyar 717 milyon lira gelir elde edildi. “Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri” kaleminde ise 4 milyar 102 milyon liralık hedefin altında kalınarak 3 milyar 499 milyon lira gelir sağlandı. Diğer gelirlerde ise beklenti aşılırken 285 milyon 738 bin lira tahsilat yapıldı.
Son üç yılın verileri de kurum gelirlerinde düzenli bir artış olduğunu ortaya koydu. 2023 yılında yaklaşık 1 milyar 396 milyon lira olan gelir, 2024’te 2 milyar 303 milyon liraya, 2025’te ise 3 milyar 784 milyon liraya yükseldi.
Giderler bütçenin altında kaldı
ESHOT’un giderleri ise öngörülen bütçenin oldukça altında gerçekleşti. 24 milyar 200 milyon lira olarak belirlenen gider bütçesine karşılık, yıl sonunda toplam harcama 17 milyar 651 milyon lira oldu. Böylece gider gerçekleşme oranı yüzde 72,94’te kaldı ve yaklaşık 6 milyar 548 milyon liralık tasarruf sağlandı.
Gider kalemlerinde en büyük payı mal ve hizmet alımları oluşturdu. Bu kalemde 14 milyar 562 milyon lira harcama yapılırken, personel giderleri 497 milyon 218 bin lira, SGK prim ödemeleri ise 47 milyon 254 bin lira olarak gerçekleşti. Faiz giderleri 479 milyon 899 bin lira olurken, yatırımları kapsayan sermaye giderlerinde ayrılan ödeneğin yalnızca yüzde 33,59’u kullanıldı.
Borç yükü 9 milyar lirayı aştı
Raporda kurumun borç yapısına da yer verildi. Kısa vadeli 6 milyar 250 milyon lira ve uzun vadeli 2 milyar 840 milyon liralık borçla birlikte toplam borç yükü 9 milyar 90 milyon liraya ulaştı. Kurumun borçları içinde dış borç bulunmadığı belirtildi.
Borç ödeme planı açıklandı
2026-2029 dönemine ilişkin borç ödeme takvimine göre ESHOT, dört yılda toplam yaklaşık 1 milyar 552 milyon liralık kredi borcu ödemesi yapacak. Bu tutarın büyük kısmı anapara ve faiz ödemelerinden oluşurken, en yüksek ödeme 2026 yılında gerçekleşecek.
Gelir-gider dengesinde sapma
Raporda ayrıca bütçe gerçekleşmeleri ile tahminler arasındaki farklara da dikkat çekildi. Gelirlerde yüzde 24,01, giderlerde ise yüzde 27,06 oranında sapma yaşandığı belirtilirken, bütçenin Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na uygun şekilde hazırlandığı ifade edildi.
Ortaya çıkan tablo, ESHOT’un 2025 yılında gelirlerini artırırken harcamalarını kontrol altında tuttuğunu gösterdi.
