Elektronik sigaralar, özellikle çocuklar ve gençler arasında renkli tasarımları, meyve ve şekerleme aromaları ve klasik sigaraya göre daha az koku bırakması nedeniyle daha masum bir ürün gibi görülebiliyor. Ancak Ağustos 2026'da yayımlanan kapsamlı bir derlemede, 14 binden fazla bilimsel çalışma taranarak kriterleri karşılayan 81 araştırmanın sonuçları incelendi. Bulgular, elektronik sigara kullanımının gençlerin solunum sağlığı ve nikotin bağımlılığı açısından önemli riskler taşıdığını ortaya koydu.
Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Merda Erdemir Işık da elektronik sigara kullanımına ilişkin değerlendirmesinde, cihazlardan çıkan aerosolün yalnızca su buharından oluşmadığına dikkat çekti.
Gençlerde öksürük ve hırıltı riski artıyor
Araştırmada elektronik sigara kullanan 0-19 yaş grubundaki çocuk ve gençlerde çeşitli solunum yolu şikayetlerinin daha sık görüldüğü belirtildi. Kullanımın süresi ve sıklığının artmasıyla bazı belirtilerin daha belirgin hale gelebildiği ifade edildi.
Dr. Merda Erdemir Işık, elektronik sigara kullanan gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri şikayetler ve astım alevlenmelerinin daha sık görüldüğünü söyledi.
Elektronik sigaralarda sıvının ısıtılmasıyla aerosol oluşturulduğunu belirten Işık, bu aerosolün nikotin, ultra ince partiküller ve çeşitli kimyasal maddeler içerebildiğini vurguladı.
Astımı olan gençler için ayrıca dikkat gerekiyor
Uzman değerlendirmesine göre elektronik sigara kullanımı özellikle astım tanısı bulunan gençler açısından daha fazla önem taşıyor. Öksürük, hırıltı veya nefes darlığı yaşayan bir ergende yalnızca klasik sigara kullanımının sorgulanmasının yeterli olmayabileceği belirtildi.
Işık, gençlerin kendilerini "sigara kullanmıyorum" şeklinde tanımlamasına rağmen elektronik sigara veya diğer vaping ürünlerini düzenli olarak kullanabileceğine dikkat çekerek, hekimlerin değerlendirme sırasında bu ürünleri de mutlaka sorgulaması gerektiğini ifade etti.
Nikotin bağımlılığı genç yaşlarda daha hızlı gelişebiliyor
Elektronik sigaraların bir diğer önemli riskinin ise nikotin bağımlılığı olduğu belirtildi. Özellikle yeni nesil cihazlarda kullanılan nikotin tuzlarının inhalasyonu kolaylaştırabildiğine dikkat çekildi.
Işık, dış görünüşü kalem veya USB bellek gibi olabilen cihazların gençlerde merak nedeniyle denenebildiğini, ancak kullanımın kısa sürede nikotin bağımlılığına dönüşebileceğini söyledi.
Daha önce klasik sigara kullanmamış gençlerde elektronik sigara kullanımının ilerleyen dönemde sigaraya başlama ihtimalini artırdığına ilişkin uzun dönemli araştırmalara da dikkat çeken Işık, gençler açısından asıl kıyaslamanın elektronik sigara ile klasik sigara arasında yapılmaması gerektiğini belirtti.
Ailelere cezalandırmak yerine iletişim önerisi
Uzman, elektronik sigara kullandığı fark edilen gençlere yönelik yaklaşımın da önem taşıdığını vurguladı. Ebeveynlerin yalnızca yasaklayıcı veya cezalandırıcı bir tutum sergilemek yerine, nikotinin bağımlılık oluşturma mekanizmasını ve aerosolün içeriğini çocuklarıyla konuşmasının daha doğru bir yaklaşım olacağını ifade etti.
Elektronik sigara kullanımının yalnızca bir davranış sorunu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Işık, bazı gençlerin nikotin bağımlılığı nedeniyle profesyonel desteğe ihtiyaç duyabileceğini söyledi.
Uzman, elektronik sigaraların teknolojik, renkli veya aromalı tasarımlarının ürünün akciğerler açısından güvenli olduğu anlamına gelmediğini belirterek gençlerin nikotin kullanımına hiç başlamamasının en güvenli seçenek olduğunu vurguladı.
