Bilimsel araştırmalar, insanların bir işe odaklanma süresinin son 20 yılda ciddi şekilde azaldığını ortaya koydu. Uzmanlara göre ortalama dikkat süresi 2000’li yılların başında 2,5 dakika civarındayken, bugün yaklaşık 40 saniyeye kadar düştü. Bu gerilemenin kalıcı olmadığı ve doğru yöntemlerle tersine çevrilebileceği vurgulanıyor.
Dikkat dağınıklığının başlıca nedenleri
National Geographic’te yayımlanan habere göre araştırmacılar, dikkat süresindeki düşüşün temel nedenleri arasında sık gelen bildirimler, sürekli mesajlaşma, sosyal medya kullanımı ve çoklu görev alışkanlıklarını gösteriyor. Uzmanlar, dikkat dağınıklığının stres artışına, hata oranlarının yükselmesine ve verimliliğin düşmesine yol açtığını belirtiyor.
Kaliforniya Üniversitesi’nden bilişsel bilimci Gloria Mark, dikkat süresinin insanların bir göreve ne kadar süre odaklandığını ölçerek belirlendiğini ifade etti. Mark’a göre günümüzde insanlar çoğu zaman bir dakikadan bile kısa sürede başka bir işe yöneliyor.
Sık görev değiştirmek performansı düşürüyor
“2003’te yaptığımız çalışmalarda insanlar ortalama 2,5 dakika boyunca aynı işle meşgul oluyordu. Son araştırmalarımızda bu süre 40 saniyeye indi” diyen Gloria Mark, bunun kalıcı bir zihinsel kayıp anlamına gelmediğini vurguladı.
Uzmanlara göre asıl sorun, beynin sürekli görev değiştirmek zorunda kalması. Her yeni işe geçildiğinde beyin yeniden uyum sağlamak için ekstra enerji harcıyor ve bu durum zihinsel yorgunluğa neden oluyor. 2024’te yapılan bir laboratuvar çalışması, çoklu görev yapan kişilerin daha fazla hata yaptığını ve daha yavaş çalıştığını ortaya koydu.
Miami Üniversitesi’nden psikolog Amishi Jha ise “çoklu görev” kavramının bilimsel olarak mümkün olmadığını belirterek, beynin aynı anda yalnızca tek bir işe tam olarak odaklanabildiğini söylüyor.
Odaklanma yeniden güçlendirilebilir
Uzmanlar, dikkat süresinin yeniden geliştirilebileceğini belirtiyor. Bunun için önerilen basit yöntemler şöyle sıralanıyor:
-
Bildirimlerin kapatılması
-
Sosyal medya kullanımının sınırlandırılması
-
Çalışma saatlerinin biyolojik ritme göre planlanması
-
Düzenli molalar verilmesi
-
25 dakika çalışma, 5 dakika mola sisteminin uygulanması
-
Haftada birkaç gün kısa süreli meditasyon yapılması
Araştırmalara göre haftada en az dört gün, günde 12 dakika yapılan “bilinçli farkındalık” egzersizleri, dikkat süresini ve zihinsel dayanıklılığı artırabiliyor.
