Deniz Göktaş, üç yıldır sahnelediği ve 24 Haziran'da YouTube kanalında yayımladığı "Ölü Deniz" isimli stand-up gösterisi nedeniyle başlatılan soruşturma kapsamında 2 Temmuz'da yurt dışı dönüşünde İstanbul Havalimanı'nda gözaltına alındı. Emniyetteki işlemlerinin ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ifadesi alınan Göktaş, "cumhurbaşkanına hakaret" ve "halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik" suçlamalarıyla tutuklanması talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi. Mahkeme, 3 Temmuz'da Göktaş'ın tutuklanmasına karar verdi. Komedyen daha sonra Çorlu Cezaevi'ne gönderildi. Gözaltı sırasında basına yansıyan ters kelepçe görüntüleri de kamuoyunda tartışma yarattı. Çağlayan Adliyesi önünde çok sayıda siyasi parti temsilcisi, sanatçı ve meslek örgütü üyeleri toplanarak Göktaş'a destek verdi.
Deniz Göktaş suçlamaları kabul etmedi
Hakimlikte verdiği ifadede suçlamaları reddeden Deniz Göktaş, gösterisinin tamamen mizah amacı taşıdığını belirtti. Cumhurbaşkanına hakaret suçlamasını kabul etmeyen Göktaş, "Herhangi bir şekilde cumhurbaşkanını aşağılamak gibi bir niyetim yok. Diktatör kelimesi siyasi bir nitelemedir ve kamuoyunda sıkça tartışılan bir kavramdır." dedi. Dini değerlere hakaret iddiasına ilişkin de açıklama yapan komedyen, yaklaşık üç yıldır aynı gösteriyi Türkiye'nin birçok kentinde sahnelediğini belirterek, bugüne kadar bu bölüm nedeniyle herhangi bir şikâyet almadığını söyledi. Göktaş, inançlı insanları incitmek gibi bir amacı bulunmadığını ifade etti.
Çağlayan Adliyesi önünde destek açıklamaları yapıldı
Tutuklama talebinin ardından İstanbul Adliyesi önünde çok sayıda siyasi parti temsilcisi, sanatçı ve meslek örgütü bir araya geldi. Oyuncular Sendikası adına açıklama yapan oyuncu Cem Yiğit Üzümoğlu,
"Meslektaşımız Deniz Göktaş'ın bir an önce serbest bırakılmasını ve sürecin hukuka uygun şekilde yürütülmesini talep ediyoruz. Deniz Göktaş yalnız değildir."
ifadelerini kullandı. Adliyeye destek vermek için gelen CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ise adliye önündeki bazı kişiler tarafından protesto edildi.
Siyasilerden peş peşe açıklamalar
Tutuklama kararının ardından siyasiler sosyal medya hesaplarından art arda açıklamalar yaptı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, "Karşımızda kendinden olmayana nefretle muamele eden bir rejim var. Halkın rızasından vazgeçmişler, dünyadaki tüm otoriter yönetimlerin yaptığı gibi zorbalıkla milleti sindirmeye çalışıyorlar." ifadelerini kullandı. DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, tutuklama kararının ifade özgürlüğü açısından endişe verici olduğunu belirterek, "Deniz Göktaş hakkında verilen tutuklama kararı sözün, gülümsemenin ve esprinin dahi güvence altında olmadığını bir kez daha göstermiştir." dedi. DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ise kararı "hukuk skandalı" olarak nitelendirirken, düşünce ve ifade özgürlüğünü savunmaya devam edeceklerini söyledi. CHP Genel Başkan Yardımcısı Burhanettin Bulut, gözaltı işlemini "gözdağı" olarak değerlendirirken, Türkiye İşçi Partisi ve Emek Partisi de yaptıkları açıklamalarla komedyenin serbest bırakılması çağrısında bulundu.
Sanat dünyasından destek mesajları
Tutuklama kararı sanat dünyasında da geniş yankı uyandırdı. Türkiye Barolar Birliği Başkanı Erinç Sağkan, tutuklamanın ifade özgürlüğüne yönelik ağır bir ihlal olduğunu belirterek, tutuklama tedbirinin cezalandırma aracına dönüştürüldüğünü ifade etti. Deniz Göktaş'ın da sahne aldığı Tuz Biber Stand Up ekibi ise yaptığı açıklamada, kararın yalnızca bir komedyeni değil, mizahın ifade alanını da hedef aldığını belirterek,
"İnsanlar birlikte güldükleri insanları kolay kolay unutmaz. Mizahın hafızası vardır. O hafızaya kelepçe vurulamaz."
ifadelerine yer verdi. Oyuncu Şevket Çoruh ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda,
"Gülmek serbest, güldürmek şüpheli; şaka yapmak kabahat, şakaya alınmak devlet ciddiyeti. Memleket kahkahaya bile tutanak tutuyor."
sözleriyle karara tepki gösterdi. Gösterinin müziklerinde yer alan Peyk grubu da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda yaşananlar nedeniyle üzgün olduklarını ifade etti.
Şişli'de etkinlik yasağı kararı
Deniz Göktaş'ın tutuklanmasının ardından Fikir Kulüpleri Federasyonu, İstanbul Maçka Parkı'nda protesto çağrısı yaptı. Bunun üzerine Şişli Kaymakamlığı, 3 Temmuz'dan itibaren ilçedeki tüm açık ve kapalı alanlarda yapılacak etkinlikleri bir gün süreyle yasakladı. Kaymakamlık kararının ardından Fikir Kulüpleri Federasyonu da güvenlik gerekçesiyle protesto etkinliğini iptal ettiğini duyurdu.
Diyanet'in cuma hutbesindeki "mizah" vurgusu da gündem oldu
Yaşanan tartışmalar sürerken, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın aynı hafta yayımladığı cuma hutbesinde "mizah" konusuna da yer verilmesi dikkat çekti. Hutbede,
"Modern çağın getirdiği tüketim kültürü, dijital mecraların bilinçsiz kullanımı ve kutsalların mizah adı altında alaya alınması çocuklarımızı değerlerimizden uzaklaştırmaktadır."
ifadeleri kullanıldı.
Olay nasıl başladı?
Deniz Göktaş'ın "Ölü Deniz" isimli gösterisi 24 Haziran'da YouTube'da yayımlandı ve kısa sürede yaklaşık 10 milyon izlenmeye ulaştı. Gösteride yer alan bazı bölümlerin sosyal medya platformlarında görünmez kılındığı belirtilirken, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, gösteriyle ilgili CİMER'e 185 şikâyet ulaştığını açıkladı. Soruşturmanın ardından 2 Temmuz'da gözaltına alınan Göktaş, 3 Temmuz'da tutuklanarak cezaevine gönderildi. Kararın ardından başlayan tartışmalar ise ifade özgürlüğü, mizahın sınırları ve tutuklama tedbirinin uygulanmasına ilişkin kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.