TBMM Başkanlığı'na sunulan teklif, saat 15.30'da Adalet Komisyonu'nda ele alınmaya başladı. Komisyondaki görüşmelerin tamamlanmasının ardından teklifin TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelmesi bekleniyor. Teklifin genel gerekçesinde, düzenlemenin çözüm sürecine ilişkin hukuki altyapının ilk adımı olduğu belirtilirken, bunun bir genel af düzenlemesi olmadığı, yalnızca belirli koşullara bağlı ceza ve infaz hükümlerini içerdiği vurgulandı.
Hangi suçları kapsıyor?
Kanun teklifi; PKK/KCK'yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma ile örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçları kapsıyor. Ayrıca örgüt lehine işlendiği belirtilen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar da düzenleme içerisinde yer alıyor.
Düzenleme hemen yürürlüğe girecek mi?
Teklif yasalaşıp Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. Ancak hükümlerinin uygulanabilmesi için önemli bir şart bulunuyor. Buna göre PKK/KCK ve bağlantılı tüm yapıların fiili varlığına son verdiğinin, elindeki silah ve mühimmatı tamamen teslim ettiğinin güvenlik birimlerince tespit edilmesi ve bu durumun Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bu şart gerçekleşmeden soruşturmaların ertelenmesi veya infaz hükümlerinin uygulanması mümkün olmayacak.
Hangi suçlar kapsam dışında bırakılıyor?
Teklifte bazı suçlar açık şekilde kapsam dışında tutuldu. Buna göre örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar düzenlemeden yararlanamayacak.
Öcalan ve örgüt yöneticileri yararlanabilecek mi?
Kanun teklifinde Abdullah Öcalan'ın ismine doğrudan yer verilmiyor. Ancak teklifte 1 Haziran 2005 öncesinde işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçların kapsam dışında bırakılması nedeniyle, eski Türk Ceza Kanunu döneminde mahkum edilen Abdullah Öcalan ile örgütün üst düzey yöneticilerinin düzenlemeden yararlanamayacağı değerlendiriliyor.
Demirtaş için ne öngörülüyor?
Teklif, kasten öldürme suçu dışındaki örgüt suçlarını kapsadığı için eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın da düzenlemeden yararlanabilmesinin önü açılıyor. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için MGK kararının yayımlanması, başvuru yapılması ve kanunda yer alan diğer şartların eksiksiz yerine getirilmesi gerekiyor.
Süreci kim yönetecek?
Teklif kapsamında Cumhurbaşkanı Yardımcısı'nın başkanlığında yeni bir Takip ve Koordinasyon Kurulu oluşturulacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. Kurul, sürecin uygulanmasını takip edecek, gerekli görmesi halinde yeni hukuki ve idari düzenlemeler önerebilecek. Ayrıca TBMM Başkanlığı bünyesinde 17 üyeli bir İzleme Komisyonu kurulacak ve uygulama sürecini denetleyecek.
Siyasi yasaklar kaldırılabilecek mi?
Teklif, mahkumiyetlerden kaynaklanan siyasi yasakların ve bazı hak yoksunluklarının kaldırılmasına da imkan tanıyor. Ancak bunun için Takip ve Koordinasyon Kurulu'nun ilgili mahkemeye başvurması gerekiyor. Beş yıllık infaz ertelemesi verilen kişiler için iki yıl, on yıllık infaz ertelemesi verilen kişiler için ise üç yıl geçtikten sonra hak yoksunluklarının kaldırılması talep edilebilecek. Son kararı ise mahkemeler verecek.
Başvuru zorunlu olacak
Kanundan yararlanmak isteyen kişilerin, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içerisinde Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurulun belirleyeceği kurumlara yazılı başvuru yapması gerekecek. Başvuru yapılmaması halinde düzenlemeden yararlanılması mümkün olmayacak.
Hangi davalar ertelenecek?
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve davalar beş yıl süreyle ertelenecek. 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak. Bu süreçte tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden değerlendirilecek, istinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalar ise yeniden ilk derece mahkemelerine gönderilecek.
Yeni suç işlenirse süreç sona erecek
Kanundan yararlanan kişinin erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlemesi halinde verilen erteleme kararı kaldırılacak. Bu durumda soruşturma ve kovuşturmalar kaldığı yerden devam edecek ve kişi yeniden düzenlemeden faydalanamayacak. Ancak erteleme süresi boyunca yeni bir suç işlenmezse soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, devam eden davalarda düşme kararı verilecek. İnfazı ertelenen cezalar ise infaz edilmiş sayılacak.
Teslim edilen silahlar kayıt altına alınacak
Örgüt mensuplarınca teslim edilen silah, mühimmat ve patlayıcı maddeler kayıt altına alınacak. Teslim ve muhafaza süreçlerine ilişkin usul ve esaslar İçişleri ile Milli Savunma Bakanlıkları tarafından belirlenecek.
Kamu görevlilerine hukuki güvence getiriliyor
Teklifte yer alan bir diğer düzenleme ise süreçte görev alan kamu görevlilerini kapsıyor. Buna göre kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren kamu görevlileri, bu faaliyetleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk taşımayacak.
