Avrupa Birliği liderlerinin Kıbrıs’ta gerçekleştirdiği zirve, enerji krizi, Ukrayna’daki savaş ve Orta Doğu’daki gerilimlerin gölgesinde başladı. Ancak toplantının gündemi, ABD ile Avrupa arasındaki NATO merkezli tartışmalar nedeniyle yeniden şekillendi. Yeni bütçe ve iç politik konular ikinci plana itilirken, güvenlik ve savunma başlıkları ön plana çıktı. Zirveye katılan birçok lider, ABD’nin NATO içindeki bazı müttefiklere yönelik tutumunun ittifakın geleceği açısından soru işaretleri yarattığını ifade etti. Özellikle İspanya üzerinden yürüyen tartışma, diplomatik çevrelerde geniş yankı buldu.
İspanya’nın NATO içindeki rolü tartışma yarattı
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ülkesinin NATO yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek iddiaları reddetti. Sanchez, İspanya’nın ittifak içinde aktif rol oynadığını ve herhangi bir dışlama ya da askıya alma durumunun gündemde olmadığını vurguladı. Sızdırıldığı öne sürülen bir Pentagon yazışmasında, bazı müttefiklere yönelik cezai adımların değerlendirildiği ve İspanya’nın NATO içindeki konumunun tartışmaya açılabileceği iddiaları yer aldı. Ancak NATO’nun mevcut yapısında bir ülkenin ittifaktan çıkarılmasına yönelik bir mekanizma bulunmuyor. Bu nedenle olası adımların ancak tüm üyelerin oybirliğiyle alınabilecek kararlarla sınırlı olabileceği ifade ediliyor.
Avrupa başkentlerinden art arda destek mesajları
İddiaların ardından Avrupa ülkelerinden İspanya’ya destek açıklamaları geldi. Hollanda Başbakanı Rob Jetten, İspanya’nın NATO’nun tam üyesi olduğunu ve böyle kalmaya devam edeceğini belirtti. Almanya’dan üst düzey bir yetkili de benzer şekilde İspanya’nın ittifaktaki yerinin tartışmaya açık olmadığını ifade etti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise Washington ile Madrid arasında yaşanan gerilimin “olumsuz bir gelişme” olduğunu söyledi. Avrupa genelinde ABD ile ilişkilerin hassas bir dengede ilerlediğine dikkat çekilirken, NATO içindeki uyumun korunmasının kritik olduğu vurgulandı.
ABD-Avrupa geriliminde yeni başlıklar
İddialara göre tartışmalar yalnızca İspanya ile sınırlı değil. Birleşik Krallık ve bazı diğer NATO üyeleri de farklı konularda ABD ile görüş ayrılığı yaşıyor. Özellikle İran’a yönelik askeri operasyonlar, Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik politikaları Avrupa ile Washington arasında farklı yaklaşımlara neden oluyor. Bazı Avrupa ülkeleri askeri operasyonlara mesafeli yaklaşırken, ABD yönetimi daha sert bir çizgi izlenmesini savunuyor. Bu durum NATO içinde stratejik uyum tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
