Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından asansör kazalarını önlemek amacıyla yapılan yönetmelik güncellemeleri, güvenlik standartlarını yükseltirken eski binalarda yaşayan engelli bireyler için ciddi sorunları da beraberinde getirdi. İzmir’de yaşayan 65 yaşındaki emekli göz doktoru Alper Kaya, 2023 yılında yürürlüğe giren düzenleme nedeniyle sosyal yaşamdan tamamen koptuğunu söyledi.
ALS ile 35 yıllık mücadele
Henüz 30 yaşındayken Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığına yakalanan Kaya, hastalığın ilk dönemlerinde bastonla yürüyebildiğini, zamanla kas gücünü tamamen kaybederek tekerlekli sandalyeye bağımlı hâle geldiğini anlattı. 2000’li yılların başında İzmir’de satın aldığı evine taşındığında, binadaki eski tip asansörü kullanarak günlük yaşamını sürdürebiliyordu.
Santimetrelik değişiklik hayatı durdurdu
Hastalığın ilerlemesiyle birlikte solunum destekli, özel donanımlı bir tekerlekli sandalye kullanmaya başlayan Kaya, asansör kabininin daha önce bu sandalyeye uygun olduğunu belirtti. Ancak 2023’te yapılan yönetmelik değişikliğiyle, iç kapısı olmayan asansörler “güvensiz” sayıldı ve apartman yönetimi asansöre katlanır iç kapı taktırdı. Asansör boşluğunun dar olması nedeniyle eklenen kapı mekanizması kabin alanını küçülttü ve Kaya’nın medikal sandalyesi asansöre sığmaz oldu.
Özgürlükten izolasyona
Yaşadığı süreci anlatan Alper Kaya, hastalığın ilerleyen evrelerinde ellerini de kullanamaz hâle geldiğini ifade ederek, “Daha önce tek başıma asansöre girip çıkabiliyordum. İç kapı takıldıktan sonra kapı kapanmıyor, asansör çalışmıyor. Artık evimden çıkamıyorum” dedi. Kaya, çevresindeki pek çok tekerlekli sandalye kullanıcısının da aynı sorunla karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Eski binalar için ‘Esnek çözüm’ talebi
Sorunun bireysel değil, yaygın bir erişilebilirlik problemi olduğuna dikkat çeken Kaya, eski apartmanlarda asansör boşluklarının genişletilmesinin teknik olarak mümkün olmadığını söyledi. Yönetmelikteki iç kapı zorunluluğunun engelli bireyleri dışarıdan kopardığını ifade eden Kaya, yetkililere çağrıda bulundu.
“Eski binalar için daha esnek ve modern çözümler üretilebilir. Uzaktan kumandalı sistemler, özel butonlar ya da farklı teknik uygulamalar mümkün. Bürokratların ve teknokratların bu konuda çalışma yapmasını istiyorum. Çünkü çok sayıda insan mağdur durumda.”
