Radiology dergisinde yayımlanan yeni araştırma, ultra işlenmiş gıdalar ile uyluk kaslarında biriken yağ miktarı arasında dikkat çekici bir ilişki bulunduğunu ortaya koydu. Diz kireçlenmesi riski taşıyan ancak görüntülemelerde henüz hastalık belirtisi görülmeyen 615 kişinin incelendiği çalışmada, beslenme alışkanlıkları ile kasların yapısı arasındaki bağlantı araştırıldı.
Araştırmaya katılanların 275'i erkek, 340'ı kadın olurken, grubun ortalama yaşı 60 olarak hesaplandı. Katılımcıların önceki bir yıla ait beslenme verileri incelendiğinde, tükettikleri gıdaların yaklaşık yüzde 41'inin ultra işlenmiş ürünlerden oluştuğu belirlendi.
Ultra işlenmiş gıda tüketimi mercek altında
Kaliforniya Üniversitesi San Francisco Radyoloji ve Biyomedikal Görüntüleme Bölümü araştırmacısı ve çalışmanın başyazarı Dr. Zehra Akkaya ile ekibi, katılımcıların beslenme alışkanlıklarını uyluk kaslarının MR görüntüleriyle karşılaştırdı. Araştırmacılar özellikle ultra işlenmiş gıda tüketimi ile kas dokusu içerisinde depolanan yağ miktarı arasındaki ilişkiye odaklandı.
MR görüntülerinde elde edilen sonuçlar, ultra işlenmiş gıda tüketimi arttıkça uyluk kaslarının içinde bulunan yağ miktarının da arttığını gösterdi. Araştırmacılar, bu ilişkinin yalnızca daha fazla kalori ya da yağ tüketilmesiyle açıklanıp açıklanamayacağını da değerlendirdi.
Toplam kalori hesaba katıldığında da ilişki sürdü
Çalışmada toplam kalori ve yağ tüketiminin yanı sıra fiziksel aktivite ile sosyodemografik faktörler de dikkate alındı. Buna rağmen ultra işlenmiş gıda tüketimi ile uyluk kaslarındaki yağ miktarı arasındaki ilişkinin devam ettiği görüldü.
MR görüntülerinde, normalde kas liflerinin oluşturduğu dokunun arasında yağ çizgilerinin bulunduğu gözlendi. Bulgular, kişinin vücut ağırlığı veya günlük aldığı toplam kalori aynı olsa dahi kas dokusunun iç yapısında farklılıklar görülebileceğine işaret etti.
Ultra işlenmiş gıdalar arasında paketli atıştırmalıklar, sosisli ürünler, gazlı ve enerji içecekleri, şekerlemeler, tatlılar, dondurulmuş pizzalar, hazır yemekler ve seri üretilen paketli ekmekler gibi ürünler yer alıyor.
Diz kireçlenmesi açısından neden önemli?
Uyluk kaslarının içerisinde daha fazla yağ bulunmasının diz osteoartriti, yani diz kireçlenmesinin gelişme riskine katkıda bulunabileceği belirtiliyor. Ancak araştırmacılar, elde edilen sonuçların ultra işlenmiş gıdaların doğrudan diz kireçlenmesine neden olduğunu göstermediğinin altını çiziyor.
Dr. Akkaya, araştırmanın yalnızca alınan kalori miktarına odaklanılmaması gerektiğine dikkat çekerek, "Bu araştırmanın bulguları, beslenme kalitesine daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini ve kilo verme programlarının kalori kısıtlaması ve egzersizin ötesinde beslenme kalitesini de hesaba katması gerektiğini gösteriyor." ifadelerini kullandı.
Araştırmacılara göre çalışma, ultra işlenmiş gıda tüketimi ile uyluk kaslarının yapısı arasındaki ilişkiyi MR görüntüleri kullanarak inceleyen ilk araştırma olma özelliğini taşıyor. Bulgular, ultra işlenmiş gıdaların azaltılmasının kas kalitesinin korunmasına yardımcı olup olmayacağının daha kapsamlı araştırmalarla ortaya konulması gerektiğine işaret ediyor.
