Türkiye ile Yunanistan arasında Ege ve Doğu Akdeniz’de askeri faaliyetlere ilişkin karşılıklı açıklamaların gündemde olduğu bir dönemde, 51’inci Komando Tugay Komutanlığı’nın Tunceli’den Aydın’ın Söke ilçesine konuşlandırılması dikkat çekti. Söke’nin Sisam Adası’nın hemen karşısında yer alması, Yunanistan’daki medya kuruluşlarının gelişmeye geniş yer vermesine neden oldu. Yunan basınında bazı yayınlarda gelişme “Türk Duvarı”, “Ege’de sirenler” ve benzeri başlıklarla duyuruldu.
51. Komando Tugayı neden Söke’ye taşındı?
Taşınmanın Yunanistan’ın son dönemdeki adımları veya Yunanistan-İsrail askeri faaliyetlerine doğrudan bir cevap olduğuna ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor. Milli Savunma Bakanlığı, 51’inci Komando Tugay Komutanlığı’nın konuş yerinin değiştirilmesinin, Türk Silahlı Kuvvetlerinin teşkilat yapısı ile görev ve harekât ihtiyaçları kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda haziran ayında onaylandığını bildirdi. MSB’nin açıklaması, kararın eylül ayındaki gelişmelerden önce alındığını ortaya koyuyor. Bu nedenle tugayın Söke’ye konuşlandırılmasının son günlerde yaşanan gelişmelerin doğrudan sonucu olduğu yönündeki yorumların resmi olarak doğrulanmadığı görülüyor.
Söke’nin konumu neden dikkat çekiyor?
Aydın’ın Söke ilçesi, Ege kıyısında ve Sisam Adası’nın karşısında bulunuyor. Bu coğrafi konum nedeniyle 51’inci Komando Tugayı’nın doğudaki Tunceli’den batıya alınması, Yunanistan’da özellikle Ege’deki askeri dengeler açısından değerlendirilince dikkat çekti. Yunan medyasında, tugayın yeni konuşlanma yeri üzerinden Türkiye’nin Ege kıyılarındaki askeri yapılanmasına ilişkin çeşitli yorumlar yayımlandı. Ancak tugayın görev alanı veya olası kullanımına ilişkin kamuoyuna açıklanmış yeni bir görev tanımı bulunmuyor. MSB’nin resmi açıklaması, konuş değişikliğini genel olarak TSK’nın görev ve harekât ihtiyaçları çerçevesinde tanımlıyor.
Yunanistan ve İsrail’in ortak tatbikatı da gündemde
Tugayın Söke’ye konuşlandırıldığı günlerde Yunanistan ile İsrail donanmalarının Doğu Akdeniz’de ortak bir tatbikat gerçekleştirdiği bildirildi. Yunanistan’ın iki fırkateyni ile İsrail’in iki füze botunun katıldığı tatbikatta açık denizde tehditlerin tespiti ve karşılanması, arama-kurtarma ve acil durum senaryoları üzerinde çalışıldı. Tatbikatın iki ülke arasındaki operasyonel iş birliğini ve birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçladığı aktarıldı. İki gelişmenin aynı döneme denk gelmesi nedeniyle farklı yorumlar ortaya çıkarken, Türkiye tarafında 51’inci Komando Tugayı’nın Söke’ye taşınması için gösterilen resmi gerekçe bu tatbikat değil; haziran ayında alınan ve TSK’nın görev-harekât ihtiyaçlarına dayandırılan konuş değişikliği kararı oldu.
MSB’den Miçotakis’in Meis ziyareti için sert mesaj
Gelişmenin gündeme geldiği günlerde Milli Savunma Bakanlığı, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Meis Adası ziyaretine de tepki gösterdi. Bakanlık, Meis’in 1947 Paris Barış Antlaşması kapsamında gayriaskeri statüde olduğunu belirterek adada askeri unsurların ve savaş gemilerinin bulundurulmasının bu statüyle bağdaşmadığı görüşünü açıkladı. Ankara, Ege ve Doğu Akdeniz’de diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini belirtirken, uluslararası anlaşmalardan doğan hakların göz ardı edilmesine izin verilmeyeceğini bildirdi. Yunanistan Başbakanı Miçotakis ise ülkesinin Türkiye ile iletişim kanallarını açık tutmak istediğini söyledi. Miçotakis, ilişkilerde zaman zaman gerilim yaşansa da diyalogun sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
Denizkurdu-I tatbikatı 20 Eylül’de başlayacak
Ege’de askeri hareketliliğin konuşulduğu dönemde Türk Deniz Kuvvetleri’nin yeni bir tatbikatı da gündeme geldi. Milli Savunma Bakanlığı, Denizkurdu-I Su Üstü Harekâtı Tatbikatı’nın 20-24 Eylül tarihleri arasında Karadeniz, Marmara, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’de gerçekleştirileceğini açıkladı. Tatbikatın çok tehditli ortamda karar verme yeteneklerinin geliştirilmesi ve kuvvetler arasında müşterek çalışabilirliğin denenmesi amacıyla yapılacağı bildirildi. Tatbikatın Seçkin Gözlemci Günü faaliyetinin ise 24 Eylül’de Doğu Akdeniz’de TCG Anadolu’da gerçekleştirilmesi planlanıyor. 51’inci Komando Tugay Komutanlığı’nın Söke’ye konuşlandırılması, Yunanistan ile İsrail’in ortak tatbikatı ve yaklaşan Denizkurdu-I tatbikatı, Ege ve Doğu Akdeniz’deki askeri hareketliliği yeniden gündeme taşırken, Ankara’nın tugay değişikliği için açıkladığı resmi gerekçe haziran ayında alınan görev ve harekât ihtiyaçlarına dayalı konuş değişikliği kararı olarak öne çıkıyor.
