Türkiye’nin savunma sanayisinde son yıllarda yakaladığı ivme, Yunan basınının da gündemine girdi. Yunanistan merkezli Power Game, Türk savunma sanayisinin ihracat kapasitesindeki artışı ve Avrupa pazarında giderek genişleyen varlığını kapsamlı bir analizle ele aldı. Haberde, Türkiye’nin 2000 yılında yaklaşık 200 milyon dolar seviyesinde bulunan savunma ihracatını 2025 yılında milyarlarca dolarlık seviyeye taşıdığına dikkat çekildi. Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI) verilerine de yer verilen analizde, Türkiye’nin 2021-2025 döneminde dünyanın en büyük 11’inci silah ihracatçısı konumuna yükseldiği belirtildi. Türkiye’nin küresel silah ihracatındaki payının ise önceki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 0,9’dan yüzde 1,8’e çıktığı aktarıldı.
Bayraktar TB2 ihracatın sembolü oldu
Yunan basınındaki değerlendirmede, Türk savunma sanayisinin yükselişinin en dikkat çekici örneklerinden biri olarak Baykar tarafından geliştirilen Bayraktar TB2 gösterildi. İHA’nın Ukrayna’nın yanı sıra Libya, Suriye, Kuzey Irak ve Dağlık Karabağ’daki çatışmalarda kullanılması, ürünün uluslararası alanda tanınırlığını artıran gelişmeler arasında sıralandı. Baykar’ın 30’dan fazla ülkeye İHA ihracatı gerçekleştirdiği belirtilirken, şirketin Polonya gibi Avrupa ülkelerindeki varlığına da dikkat çekildi. Ayrıca İtalyan Leonardo grubuyla kurulan ortak girişimin, Türk savunma sanayisinin Avrupa ile geliştirdiği ticari ilişkiler açısından önemli bir adım olduğu ifade edildi. Türkiye’nin denizcilik alanındaki üretim kapasitesi de analizde öne çıkan başlıklardan biri oldu. Romanya’nın Türkiye’de inşa edilen “Contraamiral August Roman” korvetini hizmete alan ilk Avrupa Birliği ve NATO üyesi ülke olduğu hatırlatılırken, Türk tersanelerinin Avrupa’daki rakipleriyle giderek daha güçlü şekilde rekabet ettiği vurgulandı.
ASELSAN Avrupa pazarında güçleniyor
Analizde Türkiye’nin en büyük savunma şirketlerinden ASELSAN’ın radar, elektronik harp, aviyonik ve haberleşme sistemleri alanındaki çalışmalarına geniş yer verildi. Şirketin NATO ile yaptığı çerçeve anlaşmaların yanı sıra Avrupa ülkelerinden aldığı siparişlerin, Türk savunma sanayisinin uluslararası pazardaki konumunu güçlendirdiği belirtildi. Polonya’nın ASELSAN’a elektronik harp sistemleri için 410 milyon dolarlık sözleşme verdiği aktarılırken, Türk şirketinin bu alanda Alman rakiplerini geride bıraktığı kaydedildi. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TUSAŞ) İspanya’ya 30 HÜRJET eğitim uçağı teslim edecek olması da Türkiye’nin Avrupa havacılık pazarındaki varlığının örnekleri arasında gösterildi. STM’nin Portekiz için iki çok amaçlı ve lojistik gemi inşa ettiği de haberde yer aldı. Böylece Türkiye’nin savunma sanayisi ihracatının yalnızca insansız hava araçlarıyla sınırlı olmadığı; hava, kara, deniz, elektronik harp ve savunma sistemlerinde geniş bir ürün yelpazesine ulaştığına dikkat çekildi.
Çelik Kubbe ile çok katmanlı savunma hedefi
Türkiye’nin savunma sanayisindeki üretim kapasitesinin bir sonraki aşamasında ise “Çelik Kubbe” projesinin bulunduğu belirtildi. ASELSAN, Roketsan ve diğer Türk savunma şirketlerinin üzerinde çalıştığı sistemin; radarlar, elektronik harp unsurları, lazer silahları ve farklı menzillerdeki füze sistemlerinin yapay zeka destekli bir yapı içerisinde birbirine entegre edilmesini hedeflediği aktarıldı. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol’un değerlendirmelerine de yer verilen haberde, şirketin radar, hava savunması ve elektronik harp alanlarında daha hızlı teslimat yapabilecek kapasiteye ulaştığı yönündeki açıklaması aktarıldı. Bu kapasitenin Türkiye’nin hem üretim hızını hem de uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırdığı ifade edildi.
Türkiye’nin savunma ekosistemi büyüyor
Yunan basınının analizinde Türkiye’de yaklaşık 3 bin 500 savunma şirketinin faaliyet gösterdiği ve sektörde yaklaşık 100 bin kişinin çalıştığı belirtildi. ASELSAN’ın ise 14 bin kişilik istihdamıyla sektörün en büyük şirketlerinden biri olduğu kaydedildi. Türkiye’nin savunma sanayi pazarının yaklaşık 36 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştığı belirtilirken, Eskişehir’deki TUSAŞ Motor Sanayii’nin (TEI) KAAN savaş uçağı için motor geliştirme çalışmalarına da dikkat çekildi. Bu gelişmeler, Türkiye’nin yalnızca hazır savunma ürünleri ihraç eden değil, kritik teknolojileri kendi bünyesinde geliştirmeye çalışan bir ülke olarak konumlandığının göstergeleri arasında değerlendirildi.
“Avrupa savunma pazarında önemli oyuncu”
Haberde, Türkiye’nin savunma sanayisindeki dönüşümünde son yıllardaki siyasi ve kurumsal yapılanmanın etkisine de değinildi. 2018 yılında Savunma Sanayii Başkanlığı’nın doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlanması, savunma projelerinin merkezi koordinasyonunun güçlendirilmesi açısından önemli bir dönüm noktası olarak gösterildi. ABD merkezli Dış Politika Araştırma Enstitüsü Başkanı Aaron Stein ise Power Game’e yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin artık Avrupa savunma pazarında önemli bir oyuncu haline geldiğini belirtti. Analizde, bölgesel ve küresel güvenlik ortamının giderek karmaşıklaştığı bir dönemde Türkiye’nin savunma sanayisindeki üretim ve ihracat kapasitesinin ülkenin küresel etkisini artırdığı vurgulandı.
