ABD’de yapılan yeni bir araştırma, besin etiketlerinde onlarca yıldır kullanılan kalori hesaplama yönteminin kişiden kişiye değişen enerji emilimini tam olarak yansıtmayabileceğini ortaya koydu. Arizona State Üniversitesi ile AdventHealth Translasyonel Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen ve PLOS ONE dergisinde yayımlanan çalışma, aynı yiyeceğin farklı bireylerde farklı miktarda enerjiye dönüşebildiğini gösterdi.
130 yıllık Atwater yöntemi sorgulanıyor
Araştırmada, 1800’lü yılların sonunda geliştirilen ve bugün hâlâ besin etiketlerinde kullanılan Atwater yöntemi, yeni geliştirilen DAMM modeli ile karşılaştırıldı. Bilim insanları, mevcut sistemin ortalama enerji hesaplamasında bazı sapmalar içerdiğini ve özellikle modern beslenme alışkanlıklarında yeterince hassas olmayabileceğini belirledi.
Bağırsak bakterileri enerji hesabını değiştiriyor
Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, bağırsak mikrobiyotasının enerji emilimindeki rolü oldu. Araştırmaya göre bağırsak bakterileri, özellikle lif ve dirençli nişastaları parçalayarak ek enerji üretebiliyor. Ancak mevcut kalori hesaplama sistemleri bu katkıyı tüm bireyler için aynı kabul ediyor.
Bilim insanları, bu durumun aynı yiyeceğin farklı kişilerde farklı kalori değerlerine dönüşmesine neden olabileceğini ifade etti.
17 sağlıklı gönüllü üzerinde yürütülen araştırmada katılımcıların altı gün boyunca dışkı örnekleri analiz edildi. Böylece vücudun gerçekte ne kadar enerji emdiği ölçüldü. Ayrıca özel metabolik odalarda 23 saat boyunca metan gazı üretimi de takip edilerek sindirim süreci daha detaylı incelendi.
Elde edilen verilere göre yeni DAMM modeli enerji emilimini yüzde 96 doğrulukla tahmin ederken, geleneksel Atwater sisteminde bu oran yüzde 88 olarak hesaplandı. Eski yöntemde günlük ortalama hata payı yaklaşık 22 birim olurken, yeni modelde bu değer 2.5 birime kadar düştü.
Kişiye özel beslenme dönemi gündemde
Araştırmacılar, bağırsak mikrobiyotasının yaş, genetik yapı, cinsiyet ve yaşam tarzına göre değiştiğini vurguladı. Bu nedenle aynı diyeti uygulayan bireylerin farklı sonuçlar elde etmesinde bağırsak bakterilerinin önemli bir rol oynayabileceği değerlendiriliyor.
Bilim insanları, yeni modelin gelecekte kişiye özel beslenme programlarının geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini ancak bulguların daha geniş ölçekli insan çalışmalarıyla doğrulanması gerektiğini de belirtiyor.