Florida Atlantic Üniversitesi araştırmacılarının çalışması, ultra işlenmiş gıda tüketimi ile prostat kanseri riski arasında dikkat çekici bir bağlantı olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, bu ürünleri daha fazla tüketen erkeklerde prostat kanseri riski yaklaşık yüzde 30 daha yüksek.
17 bin erkeğin verileri incelendi
Florida Atlantic Üniversitesi araştırmacıları, ultra işlenmiş gıda tüketimi ile prostat kanseri arasındaki ilişkiyi inceledi. Araştırmada, ABD'de 2003-2023 yılları arasında sağlık ve beslenme araştırmasına katılan 18 yaş ve üzerindeki 17 bin 24 erkeğin verileri değerlendirildi.
Gazlı içecekler, paketlenmiş kahvaltılık gevrekler, atıştırmalıklar ve işlenmiş et ürünleri ultra işlenmiş gıdalar arasında yer alıyor. Bu ürünler genellikle rafine yağ, şeker, nişasta, tuz ve ürünlerin tadını, yapısını veya raf ömrünü değiştirmek amacıyla kullanılan çeşitli katkı maddeleri içeriyor.
Araştırmacılar, katılımcıların günlük kalori alımlarının ne kadarının ultra işlenmiş gıdalardan geldiğini hesapladı. Erkekler, tüketim oranlarına göre dört ayrı gruba ayrıldı.
Prostat kanseri riski yüzde 30'a yaklaştı
Günlük kalorilerinin yüzde 20'sinden daha azını ultra işlenmiş gıdalardan alan erkekler referans grup olarak değerlendirildi. Daha fazla ultra işlenmiş gıda tüketen üç gruptaki erkeklerde prostat kanseri riskinin yüzde 29 daha yüksek olduğu belirlendi.
Tüketimin en yüksek olduğu iki grupta ise risk artışı yüzde 30 seviyesine ulaştı.
Araştırmacılar yaş, ırk ve etnik köken, sigara kullanımı ve ekonomik durum gibi faktörleri de hesaba kattı. Bu değişkenlerin etkisi dikkate alındığında dahi yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimiyle bağlantılı risk artışının yüzde 24 ila 31 arasında kaldığı görüldü.
Uzmanlar doğrudan nedensellik konusunda uyardı
Bilim insanları, ultra işlenmiş gıdaların prostat kanseriyle nasıl bağlantılı olabileceğinin henüz kesin olarak ortaya konulmadığını belirtti. Olası mekanizmalar arasında bu gıdaların metabolizmayı etkilemesi, vücuttaki iltihaplanma ve oksidatif stresi artırması ve bağırsak mikrobiyotasında değişikliklere yol açması gösteriliyor.
Daha önceki araştırmalarda da yüksek miktarda ultra işlenmiş gıda tüketiminin fazla kilo ve obezite, metabolik hastalıklar, kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm riskiyle ilişkili olduğu bildirilmişti.
Araştırmacılar, çalışmanın ultra işlenmiş gıdaların prostat kanserine doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığının altını çizdi. Bulgular, yüksek tüketim ile prostat kanseri arasında istatistiksel bir bağlantı bulunduğuna işaret ediyor.
