Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen primlerin düzenli olmaması gerekçesiyle kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılamayacağına hükmetti. Kararda, son bir yılda alınan primlerin ortalamasının hesaplanarak giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiği belirtildi.
İşçi fazla mesai ücretleri için dava açtı
Davaya konu olayda bir çalışan, haftalık çalışma süresinin yasal sınırları aştığını, sayım, eğitim ve toplantılar nedeniyle ek çalışmalar yaptığını belirterek iş sözleşmesini feshetti.
Çalışan, ödenmeyen fazla mesai ücretleri ile kıdem tazminatının ödenmesi talebiyle İş Mahkemesine başvurdu.
İşçi, fesih gerekçeleri arasında işçilik alacaklarının ödenmemesinin yanı sıra satış hedeflerinin keyfi belirlenmesini, prim almasının engellenmesini ve işyerindeki eşit davranma yükümlülüğüne aykırı uygulamaları gösterdi.
Ayrıca ağır iş yükü altında bırakıldığını, performansı hakkında olumsuz ifadeler kullanıldığını ve psikolojik baskıya maruz kaldığını ileri sürdü.
Maaşına ek olarak satış primi alıyordu
Davacı işçi, işyerinde takım lideri olarak çalıştığını, temel maaşının yanında satış performansına göre prim aldığını ifade etti.
Çalışanın ayrıca yemek, yol ve özel sağlık sigortası gibi yan haklardan faydalandığı belirtildi.
İşveren ise iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı bir neden olmadan sona erdirildiğini savundu.
Satış primlerinin belirlenen hedeflere bağlı olduğunu ve çalışanın hedefleri gerçekleştiremediğini öne süren işveren, tüm işçilik alacaklarının ödendiğini iddia ederek davanın reddini istedi.
Mahkeme fazla çalışma ücretinin ödenmediğini belirledi
İş Mahkemesi, işyerine ait puantaj kayıtlarını ve tanık beyanlarını değerlendirdi.
Yapılan incelemede çalışanın 19,5 saatlik fazla çalışma ücretinin ödenmediği tespit edildi.
Kayıtların bulunmadığı dönemlerde ise tanık anlatımları ve dosyadaki diğer deliller dikkate alındı.
Mahkeme, fesih tarihinde ödenmemiş fazla çalışma alacağı bulunması nedeniyle işçinin sözleşmeyi haklı nedenle sona erdirdiğine karar verdi.
Kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti talepleri kısmen kabul edildi.
Yargıtay primlerin de hesaba katılmasına karar verdi
İşverenin itirazı üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesine taşındı. Mahkeme, haklı fesih ve fazla mesai alacağı yönündeki değerlendirmeleri yerinde buldu.
Ancak bordrolarda "ÇPS Bonus" adı altında yer alan prim ödemelerinin süreklilik göstermediği gerekçesiyle kıdem tazminatı hesabına dahil edilmemesine karar verdi.
Dosyanın Yargıtay 9. Hukuk Dairesine taşınmasının ardından yüksek mahkeme farklı bir değerlendirme yaptı.
Yargıtay, kıdem tazminatı hesabında yalnızca temel ücretin değil, işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen tüm menfaatlerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Satış primi değişken olsa da ücrete eklenecek
Yargıtay kararında, satış rakamlarına veya farklı performans kriterlerine bağlı olarak miktarı değişen primlerin de giydirilmiş ücret kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Kararda, çalışanın her ay aynı miktarda prim almamasının veya yalnızca belirli satış hedeflerine ulaştığı dönemlerde prime hak kazanmasının, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında tutulması için yeterli olmadığı ifade edildi.
Yüksek Mahkeme, son bir yılda alınan primlerin aylık ortalamasının hesaplanarak kıdem tazminatına esas ücrete eklenmesi gerektiğine hükmetti.
Bölge Adliye Mahkemesinin primleri hesaba katmayan kararını hatalı bulan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kararı oy birliğiyle bozdu.
