Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve vergiye gönüllü uyumun artırılması amacıyla yürüttüğü denetim çalışmalarını yılın ilk 6 ayında sürdürdü. Ocak-haziran döneminde izaha davet, teftiş, gözetim ve vergi incelemeleri sonucunda ortaya çıkarılan matrah farkı ile azaltılan zarar tutarlarının toplamı 354,2 milyar lira oldu. Geçen yılın aynı döneminde 225,5 milyar lira olan bu tutar, bir yılda yaklaşık yüzde 57 yükseldi. Denetimlerde özellikle risk analizine dayalı çalışmalar ile mükelleflerin gönüllü uyumunu artırmaya yönelik mekanizmaların kullanıldığı belirtildi.
Vergi incelemelerinde 265,2 milyar liralık fark
Vergi müfettişlerinin yılın ilk yarısında gerçekleştirdiği incelemelerde 265,2 milyar liralık matrah farkı tespit edildi. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 96,65 artarak yaklaşık iki katına çıktı. Aynı dönemde tarhı önerilen vergi tutarı yüzde 89,35, önerilen ceza tutarı ise yüzde 79,92 yükseldi. Tarhı önerilen vergi ve ceza tutarının toplamı 186,6 milyar lirayı aştı. İlk 6 ayda 33 bin 455 mükellef incelenirken, bu çalışmalar sonucunda 101 bin 301 rapor hazırlandı.
İzaha davet kapsamında 35,4 milyar liralık matrah artışı
Vergi Denetim Kurulu, mükelleflerin doğrudan incelemeye alınmadan önce riskli görülen işlemleri hakkında açıklama yapmasına imkan sağlayan izaha davet uygulamasını da kullandı. Bu kapsamda mükelleflerin beyanlarını gözden geçirmesi sonucunda vergi matrahları 35,4 milyar lira artırıldı. Artırılan vergi tutarı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,41 yükselerek 3,05 milyar liraya ulaştı. İzaha davet ve teftiş çalışmalarının sonucunda toplam 43,4 milyar liralık matrah artışı gerçekleşti.
Beyannameler de mercek altında
VDK, mükelleflerin vergi incelemesine alınmadan önce riskli işlemlerini gözden geçirmesine imkan sağlayan gözetim programlarının kapsamını da genişletti. Nisan ayında başlatılan beyanname gözetim çalışması kapsamında 36 bin 15 mükellefe yazı gönderildi. Çalışmalar sonucunda mükellefler matrahlarını 21,8 milyar lira artırırken, beyan edilen zararlar 23,3 milyar lira azaltıldı. Risk analiz biriminin çalışmaları sonucunda bazı mükelleflerin brüt satış tutarlarını toplam 120,9 milyar lira artırdığı belirlendi.
Stok ve fatura kayıtları da incelendi
Mart ayında başlatılan stok gözetim programı kapsamında 301 mükellefe yazı gönderildi. Program kapsamında toplam 540 milyon liralık matrah artışı gerçekleştirildi. Kuruluş Gözetimli Analiz Programı-2 (KURGAN) kapsamında ise 227 mükellef nezdinde fiili tespit yapılırken, 1847 mükellefe bilgi isteme yazısı gönderildi. Çalışmalar sonucunda toplam 795,6 milyon liralık faturanın mükellefler tarafından kayıtlardan çıkarılması sağlandı.
Lüks işletmelerde fiili envanter çalışması
Vergi müfettişleri, sahadaki denetim faaliyetleri kapsamında çeşitli sektörlerde fiili envanter çalışmaları da gerçekleştirdi. Lüks restoranlar, eğlence mekanları, temel gıda, pırlanta, matbaa, tıbbi cihaz, lastik, motosiklet, elektrikli bisiklet, tekstil ve tütün ürünleri başta olmak üzere çok sayıda sektörde yerinde inceleme yapıldı. Kimyasal gübre, zirai ilaç, ambalajlı içme suyu ve polietilen gibi sektörlerin de dahil olduğu çalışmalar kapsamında 36 ilde 761 farklı adrese gidildi. İşletmelerin mevcut stokları ve fiili faaliyetleri yerinde incelenirken, risk analizlerinde kullanılmak üzere veriler toplandı.
Şimşek: Önleyici mekanizmaları öne çıkarıyoruz
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi inceleme ve denetim süreçlerinde kapsamlı dönüşüm programları uyguladıklarını belirtti. Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin risk analizine dayalı vergi incelemeleri, izaha davet ve gözetim programlarıyla sürdürüldüğünü ifade etti. Vergiye gönüllü uyumu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izlediklerini belirten Şimşek, elde edilen sonuçların risk analizine dayalı denetim anlayışının etkinliğini gösterdiğini söyledi.
