Kuru üzüm üreticilerinin hasat döneminde yaşadığı ekonomik sıkıntılar büyürken, Çiftçiler Sendikası’ndan (ÇİFTÇİ-SEN) TARİŞ ve Toprak Mahsulleri Ofisi’ne (TMO) yönelik tepki geldi. Sendika, 2026 sezonunda beklenen verimin gerçekleşmediğini, yaş üzüm fiyatlarının gerilediğini ve kuru üzüm alım fiyatlarının geçen yılların altında kaldığını belirterek uygulamaların üreticileri zor durumda bıraktığını açıkladı.
Aynı miktarda kuru üzüm için daha fazla yaş üzüm gerekiyor
ÇİFTÇİ-SEN tarafından yapılan yazılı açıklamada, üreticilerin bu sezon hem verim hem de fiyat açısından ciddi kayıplar yaşadığı ifade edildi. 2026 yılı kuru üzüm rekoltesinin geçmiş yıllara kıyasla daha yüksek olmasının beklendiği ancak beklenen tablonun ortaya çıkmadığı belirtildi.
Sendikanın açıklamasına göre, üzümlerde yeterli tatlanmanın gerçekleşmemesi nedeniyle kuru üzüm veriminde de düşüş yaşandı. Geçmiş yıllarda 1 kilogram kuru üzüm elde etmek için 5-5,5 kilogram yaş üzüm yeterli olurken, bu yıl aynı miktarda kuru üzüm için 7-7,5 kilogram yaş üzüm gerektiği aktarıldı.
Üreticinin yaş üzüm satışında da fiyat kaybıyla karşı karşıya kaldığı belirtilen açıklamada, sumalık yaş üzümün kilogram fiyatının geçen yıl 16-18 TL seviyesinde olduğu, 2026 sezonunda ise önce 11 TL’ye, birkaç gün içerisinde de 7-8 TL seviyesine gerilediği ifade edildi.
TARİŞ ve TMO’nun fiyatları tartışma yarattı
ÇİFTÇİ-SEN, kuru üzüm alım fiyatlarının da üreticilerin beklentilerini karşılamadığını savundu. Sendika, TARİŞ ve TMO’nun 2024-2025 yıllarında çekirdeksiz kuru üzüm için kilogram başına 120 TL ve üzeri alım fiyatı açıklamasına karşın, 2026 yılında TARİŞ’in avans fiyatını 80 TL, TMO’nun ise 90 TL olarak belirlediğine dikkat çekti.
Açıklamada, fiyatların önceki yıllara göre düşük kalmasının yanı sıra TARİŞ’in kendisine borcu bulunan ortaklarından borçları tutarında üzüm almaya başlamasının da üreticiler açısından yeni bir mağduriyet oluşturduğu öne sürüldü.
TMO’nun ÇKS uygulamasına tepki
ÇİFTÇİ-SEN’in açıklamasında TMO’nun alım randevularına ilişkin uygulaması da eleştirildi. Sendika, üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi’ndeki (ÇKS) beyanlarında “sofralık sultaniye çekirdeksiz üzüm” ifadesinin bulunmasının, kuru üzüm alımı için randevu verilmemesine gerekçe gösterildiğini belirtti. Üreticilerin yıllardır üzümün bir bölümünü yaş sofralık olarak sattığı, kalan kısmını ise kurutarak kuru üzüm şeklinde değerlendirdiği vurgulanan açıklamada, ÇKS kaydında “kuru üzüm” ibaresinin bulunmaması nedeniyle randevu verilmemesi ve ürünün alınmamasının kabul edilemez olduğu savunuldu. Sendika, TMO’nun bu uygulamasının üreticileri tüccarların belirleyeceği fiyatlara mahkum edebileceğini ileri sürerek, zaten ekonomik açıdan zor durumda olan üzüm üreticilerinin daha da ağır bir tabloyla karşı karşıya bırakıldığını ifade etti. ÇİFTÇİ-SEN, TARİŞ ve TMO’nun fiyat ve alım politikalarının üreticilerin yaşadığı sorunları derinleştirdiğini belirterek, mevcut uygulamaların üzüm üreticisinin ekonomik olarak ayakta kalmasını daha da zorlaştırdığını savundu.
