Türkiye’nin farklı bölgelerinde faaliyet gösteren biyogaz ve çöp gazı tesislerinin biyometan üretiminde değerlendirilmesi için yeni bir potansiyel ortaya konuldu. Biyoyakıt ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yatırımcıları Derneği’nin hazırladığı “Küresel Enerji Krizi ve Türkiye’nin Biyometan Çıkış Stratejisi-COP31 Vizyonu” raporunda, ülkede 101 biyogaz ve 97 çöp gazı olmak üzere toplam 198 tesis bulunduğu belirtildi. Rapora göre mevcut tesislerin biyometan üretimine uygun hale getirilmesi ve kapasitelerinin verimli şekilde kullanılması halinde Türkiye’nin yerli ve yenilenebilir gaz üretimini önemli ölçüde artırması mümkün. Teknik potansiyelin 2030’da 3 milyar, 2035’te 5 milyar ve 2040’ta 10 milyar metreküp seviyesine ulaşabileceği öngörülüyor.
Biyometan nasıl üretiliyor?
Biyometan, organik atıklardan elde edilen biyogazın çeşitli işlemlerden geçirilmesiyle üretiliyor. Bu süreçte gazın içerisindeki karbondioksit, hidrojen sülfür ve nem gibi safsızlıklar ayrıştırılırken, elde edilen gaz doğal gaz kalitesine yakın bir yapıya getiriliyor. Yenilenebilir bir gaz yakıtı olarak değerlendirilen biyometanın özellikle enerji ve lojistik sektörlerinde fosil yakıtlara alternatif oluşturabileceği belirtiliyor. Üretimin yaygınlaştırılmasıyla atıkların ekonomik değere dönüştürülmesinin yanı sıra yerli enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi de hedefleniyor.
Emisyon azaltımı 30 milyon tona çıkabilir
Mevcut 101 biyogaz ve 97 çöp gazı tesisinin biyometan üretimine dönüştürülmesi halinde yıllık yaklaşık 18 milyon ton karbon emisyonunun önlenebileceği hesaplanıyor. Tesislerin tam kapasite ve ideal verimlilikle çalışması durumunda ise yıllık emisyon azaltımının 30 milyon tona kadar çıkabileceği öngörülüyor. BİYOYATDER Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Direkci, hayvansal ve tarımsal atıkların açık alanlarda ya da lagünlerde depolanmasının atmosfere kontrolsüz metan salımına yol açtığını belirtti. Metanın iklim üzerindeki etkisinin yüksek olduğuna dikkat çeken Direkci, atıkların toplanarak biyogaz ve biyometan tesislerine yönlendirilmesinin emisyonları kaynağında azaltabileceğini söyledi.
Hedef 2040’a kadar 10 milyar metreküp
Direkci, Türkiye’nin Bio-CNG ve Bio-LNG dahil olmak üzere biyometan alanında önemli bir üretim potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Tesislerin ideal kapasitede çalışması halinde 2030’da 3 milyar, 2035’te 5 milyar ve 2040’ta 10 milyar metreküp yıllık üretim seviyesine ulaşılabileceğini ifade etti. Bu kapasitenin özellikle lojistik sektöründe kullanılan yakıtlarda fosil kaynaklara ve ithalata olan bağımlılığı azaltabileceği belirtilirken, biyometanın Avrupa Birliği ile ticari ilişkiler açısından da önem taşıdığı değerlendiriliyor. Yenilenebilir gaz üretiminin artmasının, karbon odaklı yeni maliyetlerin etkisinin azaltılmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
Sektörden uzun vadeli alım garantisi önerisi
BİYOYATDER Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Direkci, sektörün büyümesi için biyometan üretimine yönelik uzun vadeli destek mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini savundu. Direkci, tarımsal ve hayvansal atıklardan biyometan üreten tesisler için en az 12 yıllık alım garantisi verilmesini önerdi. Alım fiyatının megavatsaat başına 60 avro taban fiyat üzerinden başlatılması ve sonraki yıllarda Euro Bölgesi enflasyonu dikkate alınarak güncellenmesi gerektiğini belirten Direkci, böyle bir modelin yatırımların önünü açabileceğini söyledi.
Üretilen gazın piyasaya ve ihracata açılması isteniyor
Türkiye’de Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından lisanslandırılmış 101 biyogaz tesisinin yılda yaklaşık 10 milyon ton organik atığı işlediğini belirten Direkci, bu tesislerin mevcut faaliyetleriyle yaklaşık 18 milyon ton karbon emisyonunun önlenmesine katkı sunduğunu ifade etti. Direkci ayrıca biyometan üretim lisansı alan tesislere, gerekli teknik koşulların sağlanması şartıyla ürettikleri gazı doğrudan piyasaya satabilme veya ihraç edebilme imkanı verilmesini önerdi. Böylece biyometanın yalnızca atık yönetimi ve enerji üretiminde değil, Türkiye’nin enerji ticareti ve dışa bağımlılığının azaltılması hedefinde de daha etkin bir rol üstlenebileceği belirtildi.
