Akşam saatlerinde televizyon karşısında fark etmeden abur cubura yönelmek pek çok kişinin ortak şikâyeti. Kişi aç olmadığını bilse bile tatlı veya paketli gıdalara el uzatma isteği, zamanla sağlıksız beslenme alışkanlıklarına ve kilo artışına yol açabiliyor. Medicana Ataköy Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzman Diyetisyen Ayça Sena Yılmaz, bu davranışın bedenin değil, zihnin otomatik tepkisi olabileceğini belirterek yeme ataklarının altında yatan nedenleri ve kontrol tekniklerini açıkladı.
“Sürekli yeme isteği zayıflık değil, zihinsel bir tepki”
Uzm. Dyt. Yılmaz, besin tüketimini kısıtlamanın veya düzensiz öğünlerin yeme isteğini tetikleyebileceğini belirtti.
“Yeme isteği bir zayıflık göstergesi değil; zihnin hem beslenme hem de psikolojik ihtiyaçlara verdiği bir yanıttır” diyen Yılmaz, stresin de kontrolsüz atıştırmanın önemli sebepleri arasında yer aldığını söyledi.
“Önce fiziksel mi duygusal mı olduğunu fark edin”
Yılmaz, kişinin elinin pakete gitmeden önce davranışın kaynağını anlamaya çalışması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Bir şey yemeden önce kendinize 3 saniye verin. Bu isteğin gerçek açlıktan mı yoksa duygusal bir durumdan mı kaynaklandığını fark etmek, kontrolü ele almanızı sağlar.”
Nefes egzersizi ve su içme davranışı isteği azaltıyor
3 saniyelik farkındalık sonrasında kısa bir nefes egzersizi yapılmasının atakları önemli ölçüde azalttığını belirten Yılmaz, şu önerilerde bulundu:
“1–2 dakikalık yönlendirilmiş nefes egzersizi veya bir bardak su içmek, otomatik yeme isteğini hızla zayıflatır. Evin içinde kolay erişilen zararlı yiyecekleri kaldırmak da önemli bir destek sağlar.”
“Besin yasakları isteği artırır”
Katı yasakların psikolojik olarak daha güçlü yeme isteği doğurduğunu söyleyen Yılmaz,
“Kişi kendine ‘Bunu yememeliyim’ dediğinde, zihinsel direnç oluşur ve istek daha da güçlenir. Bunun yerine dengeli öğün düzeni, yeterli protein ve lif tüketimi tercih edilmeli” dedi.
Dengeli beslenme atakları azaltıyor
Uzm. Dyt. Yılmaz, sağlıklı ve düzenli beslenen kişilerde fizyolojik açlık krizlerinin doğal olarak azaldığını belirterek, “Düzenli öğün, yeterli protein, lif ve su tüketimi sağlandığında eğer altta farklı bir tıbbi problem yoksa bu ataklar kendiliğinden sonlanır” ifadelerini kullandı.