O dönem bir liman kenti olan İzmir, Avrupa ile yoğun ticari ve kültürel ilişkilere sahipti. İngiliz tüccarlar, Levanten aileler ve yabancı yerleşimciler sayesinde Batı’dan gelen pek çok yenilik gibi futbol da bu kentte hayat buldu. Bornova’da geniş çayırlar üzerinde yapılan karşılaşmalar, bugünkü anlamda organize olmayan ancak kuralları bilinen ve düzenli oynanan ilk futbol maçları olarak kabul ediliyor.
Tarihi kayıtlara göre, Bornova’da yaşayan İngiliz ailelerin gençleri kendi aralarında futbol müsabakaları düzenlemeye başladı. Bu maçlar zamanla ilgi gördü, izleyici topladı ve farklı toplulukların da oyuna dahil olmasıyla futbol İzmir’de yaygınlaşmaya başladı. Rum ve Ermeni gençlerin de bu karşılaşmalara katılmasıyla futbol, dar bir çevreden çıkarak daha geniş bir sosyal alanın parçası haline geldi.
Bornova’da kurulan ilk futbol kulüpleri, Türkiye’de sporun kurumsallaşma sürecinin de öncüsü oldu. Henüz liglerin, federasyonların ve resmi organizasyonların olmadığı bir dönemde futbol, İzmir’de düzenli olarak oynanan bir spor dalına dönüştü. Bu durum, İzmir’i yalnızca bir ticaret ve kültür merkezi değil, aynı zamanda Türkiye’de spor tarihinin de başlangıç noktalarından biri haline getirdi.
Uzmanlara göre İstanbul’daki futbol faaliyetleri daha sonraki yıllarda ivme kazandı. Ancak kronolojik olarak bakıldığında, futbolun ilk kez oynandığı saha Bornova çayırları olarak kabul ediliyor. Bugün ilçede bu tarihi süreci simgeleyen anıtlar ve semboller de bulunuyor.
Aradan geçen yüzyılı aşkın süreye rağmen İzmir’in futbol tarihindeki bu öncü rolü, kent kimliğinin önemli bir parçası olmayı sürdürüyor. Süper Lig’de mücadele eden kulüplerden amatör liglere, altyapı tesislerinden mahalle sahalarına kadar uzanan futbol kültürünün temelleri, ilk kez İzmir’de atılan o adımlara dayanıyor.
Futbolun Türkiye’deki yolculuğu bugün milyonları peşinden sürüklüyor olabilir; ancak bu yolculuğun başlangıç noktası olarak İzmir, spor tarihindeki ayrıcalıklı yerini korumaya devam ediyor.
