Torbalı, kışlık sebze yetiştiriciliğinde Türkiye’nin önde gelen merkezlerinden biri olmasına rağmen bu yıl üreticiler için zor bir dönemden geçiyor. Brokoli, karnabahar, pırasa, kereviz ve lahana gibi ürünlerde fiyatlar maliyetleri karşılamazken, çiftçiler ciddi zararlarla karşı karşıya kaldı.
“Fiyatlar fide maliyetini bile karşılamıyor”
İlçede brokoli ve karnabahar üretimi yapan bir çiftçi, gelinen noktayı şu sözlerle anlattı:
“Durumlar çok kötü. Sözleşme fiyatlarının bile altında mal alımı yapılıyor. Ne halde ne de fabrikalarda mal geçiyor. Karnabahar 4–5 liraya, brokoli 8 liraya satılıyor. Oysa dekar maliyeti 17–18 bin lirayı buluyor. Fide fiyatlarını bile çıkarmıyor.”
“Kışlık ürünler içler acısı durumda”
2025 yılı fiyatlarının, 2022’nin bile gerisine düştüğünü vurgulayan üretici, kışlık ürünlerde yaşanan tabloyu şöyle özetledi:
“Kışlık ürünler içler acısı durumda. Ne pırasası, ne kerevizi, ne karnabaharı, ne brokolisi, ne lahanası para ediyor. Pazarda da durum aynı. Girdiler arttı, maliyetler arttı. İşçi yevmiyesi şu an 990 lira, ocaktan sonra 1.600 lirayı bulacak. Çiftçi adeta kan ağlıyor. Geçen yıl da domates, biber, karpuz para etmedi.”
“Kendi yerlerimin çoğunu sürmek zorunda kaldım”
Ürünlerini satamadığı için tarlasını sürmek zorunda kaldığını belirten çiftçi, yaşadığı zararı rakamlarla anlattı:
“Milletin tek umudu kışlık ürünlerdi. Ancak havaların dengesiz gitmesi nedeniyle ürünler erken geldi. Hale gönderiyorum, bir hafta bekliyor. Bir araba mal gönderdim; toplam 63 bin lira tuttu. Bunun 30 bini işçiye, 30 bini nakliyeye gitti, geriye 3 bin lira kaldı. Mala 5 lira fiyat verdiler. Bu işin hiçbir kârı yok.”
“Çiftçi para kazanamazsa kimse kazanamaz”
Başka üreticilerin de benzer durumda olduğunu söyleyen çiftçi, tarımın tüm sektörleri etkilediğine dikkat çekti:
“Bir arkadaşın malından da 3 bin lira kaldı. Dönüşte 1.500 lira yemeğe gitti, kalan parayı ‘Allah bin bereket versin’ diyerek harcadı. Artık ağlanacak halimize gülüyoruz. Çiftçi para kazanamazsa bu ülkede kimse kazanamaz. 2022’de domates para kazandığında Torbalı’da satılık ev kalmamıştı. Şimdi herkes traktörünü, arabasını, arsasını satıp Tarım Kredi borçlarını, çeklerini ödemeye çalışıyor.”
Tarımda kriz derinleşiyor
Torbalı’daki üreticiler, kışlık sebzede yaşanan bu krizin yalnızca çiftçiyi değil; esnafı, sanayiciyi ve yerel ekonomiyi de doğrudan etkilediğini belirterek, acil destek ve müdahale çağrısında bulunuyor.
