İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Ege Geriatri Derneği tarafından 1-2 Ekim tarihlerinde düzenlenen 5. Uluslararası Katılımlı, 14. Ulusal İzmir İleri Yaş Sempozyumu tamamlandı. Mustafa Necati Kültür Merkezi’nde düzenlenen buluşmada, yaşlıların deprem, sel, yangın ve aşırı sıcaklar gibi afetlerde karşılaşabileceği sorunlar ele alınırken, sempozyum sonunda yayımlanan sonuç bildirgesinde İzmir’in afet hazırlığında yaşlı bireylerin daha etkin rol üstlenmesi gerektiği belirtildi.
Yeni afet planı için kurumlar bir araya gelecek
Sempozyumun ardından İzmir’de yaşlı bireyleri merkeze alan kapsamlı bir afet planı oluşturulması için çalışma yapılması kararlaştırıldı. Bu kapsamda “Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı” başlığıyla bir çalıştay düzenlenmesi planlanıyor.
Çalışmada Kent Konseyi, üniversiteler, yerel yönetimler ve yaşlı örgütlerinin yanı sıra AFAD, Kızılay, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile Sağlık Müdürlüğü gibi kurumların yer alması öngörülüyor. Planlamada yaşlıların güvenliği, sağlığı, bağımsız yaşamı ve karar süreçlerine katılımının temel başlıklar arasında bulunması hedefleniyor.
Afet öncesindeki hazırlıklar kişiye göre şekillenecek
Sonuç bildirgesinde, yaşlı nüfusun tek tip bir grup olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekildi. Özellikle tek başına yaşayan, hareket kabiliyeti veya duyusal yetileri kısıtlı olan, bilişsel sorun yaşayan ya da düzenli olarak ilaç ve tıbbi cihaz kullanmak zorunda bulunan kişilerin afetlerden farklı biçimlerde etkilenebileceği belirtildi.
Bu nedenle afet öncesinde yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını ortaya koyan risk ve kırılganlık haritalarının hazırlanması önerildi. Elde edilecek verilerin tahliye, barınma, sağlık ve sosyal destek planlarına yansıtılması gerektiği ifade edildi.
Tahliye ve toplanma alanlarında yaşlıların görüşü alınacak
Afet yönetiminin yalnızca olay anındaki müdahaleden ibaret olmadığı vurgulanan bildirgede, yaşlıların hazırlık aşamasından itibaren sürece dahil edilmesi istendi.
Tahliye güzergahlarının belirlenmesi, toplanma alanlarının planlanması, geçici barınma merkezlerinin oluşturulması, sağlık hizmetlerinin düzenlenmesi ve afet tatbikatlarının değerlendirilmesi gibi aşamalarda yaşlıların deneyimlerinden yararlanılması gerektiği kaydedildi.
İlaç ve tıbbi cihazlar afet hazırlığının parçası olacak
Yaşlı bireylerin kişisel afet hazırlığı için de çeşitli öneriler sunuldu. Düzenli kullanılan ilaçların yanı sıra reçete ve ilaç raporlarının kolay ulaşılabilecek şekilde saklanması gerektiği belirtildi.
Gözlük, işitme cihazı, protez ve tıbbi cihaz gibi kişisel ihtiyaçların da afet çantasında veya güvenli bir noktada hazır tutulması önerildi. İlaçların isimleri, dozları ve kullanım zamanlarının yazılı olarak kaydedilmesinin de afet sonrasında sağlık desteğinin sürdürülebilmesi açısından önem taşıdığı ifade edildi.
Sıcak hava ve yangınlar da planlamaya dahil edilecek
Bildirgenin kapsamı deprem gibi afetlerle sınırlı tutulmadı. İklim değişikliğiyle bağlantılı aşırı sıcaklıklar, yangınlar, hava kirliliği ve sel gibi olayların da yaşlı bireyler açısından oluşturduğu risklerin dikkate alınması gerektiği belirtildi.
Yaş dostu kent anlayışının ulaşım ve fiziksel erişilebilirliğin ötesine taşınması gerektiği vurgulanırken, afet sonrası barınma, sağlık hizmetleri, sosyal destek ve günlük yaşamın yeniden kurulması da planlamanın önemli parçaları arasında gösterildi.
Afet sonrası bakım hizmetleri devam etmeli
Sonuç bildirgesinde, afetlerin ardından yaşlı bireylerin yalnızca acil sağlık ihtiyaçlarına odaklanılmasının yeterli olmayacağı ifade edildi. Kronik hastalıkların takibi, ilaç tedavileri, tıbbi cihazların kullanımı ve bakım hizmetlerinin kesintiye uğramaması için özel sistemler oluşturulması gerektiği belirtildi.
Acil sağlık hizmetlerinde ise ileri yaş grubunda daha sık görülebilen çoklu hastalık, yoğun ilaç kullanımı, demans, deliryum, düşme, travma ve psikolojik aciller gibi durumlara yönelik özel yaklaşımların geliştirilmesi gerektiği kaydedildi.
Amaç yaşlıları korumak kadar sürece katmak
Sempozyumda ortaya konulan yaklaşımın temelinde, yaşlı bireylerin yalnızca afet sırasında yardıma ihtiyaç duyan kişiler olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı. Yaşam tecrübeleri, mahalle ve çevre bilgileri ile geçmiş deneyimlerinin afetlere hazırlık çalışmalarına katkı sağlayabileceği belirtildi.
Bildirgeyle birlikte İzmir’de afetlere hazırlık çalışmalarında yaşlıların ihtiyaçlarının daha görünür hale getirilmesi ve aynı zamanda onların bilgi ve deneyimlerinden yararlanılması hedefleniyor.
