SpaceX’in şimdiye kadarki en güçlü roketi olduğu belirtilen Starship, Teksas’taki Starbase üssünden gerçekleştirdiği uçuşta tarihinde ilk kez yörüngeye girdi. Yaklaşık 10 saat sürmesi planlanan uçuş kapsamında 26 operasyonel Starlink V3 uydusunun da fırlatıldığı bildirildi. SpaceX, uyduların bir bölümüyle temas kurulduğunu doğruladı.
Yörüngeye girişte kritik an
Starship’in yörüngeye girişi, altı motorundan birinin kısa süreli yeniden ateşlenmesiyle gerçekleşti. Bu manevra, aracın Dünya çevresinde düşmeye başladığı ve yörünge hızına ulaştığı anlamına geliyor. Uçuş boyunca Starship’in Dünya’nın çevresinde yaklaşık altı tur atması bekleniyor.
Uçuşun kritik aşamalarından biri olan sıcak aşama ayrılmasında Super Heavy’nin ana motorları kapatıldıktan sonra Starship kendi motorlarını ateşleyerek itici kademeden ayrıldı. Ayrılma sırasında Super Heavy’nin 33 motorundan birinin erken kapandığı belirtildi.
Super Heavy kontrollü dönüş yaptı
Starship’in ayrılmasının ardından Super Heavy’nin dönüş manevrası gerçekleştirildi. 33 motordan 31’inin yeniden ateşlendiği ve itici kademenin Teksas açıklarında okyanusa kontrollü şekilde iniş yaptığı aktarıldı.
İnişin tamamen yumuşak gerçekleşip gerçekleşmediği ise henüz netlik kazanmadı. Önceki uçuşlarda da motor sorunları nedeniyle sert inişler yaşanmıştı. Canlı yayın sırasında SpaceX çalışanlarının inişin ardından sevinç çığlıkları attığı duyuldu.
Bir motor devre dışı kaldı, görev sürdürüldü
Starship’in üç vakum motorundan birinin beklenmedik şekilde kapandığı bildirildi. Buna rağmen görev kontrol ekibi uçuşun sürdürülmesine karar verdi. Atmosferik, yani deniz seviyesinde çalışan motorların sağlıklı şekilde görev yapması sayesinde yörüngeye giriş ve deorbit yakmalarının gerçekleştirilmesi mümkün hale geldi.
Yaklaşık 10 saat sürmesi planlanan uçuşta Starship’in Dünya çevresinde yaklaşık altı kez tur atması ve ardından planlanan dönüş manevralarını gerçekleştirmesi bekleniyor.
NASA görevi öncesi kritik aşama
Starship programı, 2023’ten bu yana 13 entegre uçuş gerçekleştirdi. Bunlardan 5’i başarısız veya kısmen başarısız olarak değerlendirildi.
20 Nisan 2023’teki ilk uçuşta çok sayıda motor arızasının ardından araç kontrolünü kaybetti ve yaklaşık 40 kilometre yükseklikte imha edildi. Fırlatma rampası da ciddi hasar gördü. 18 Kasım 2023’teki ikinci uçuşta sıcak aşama ayrılması başarıyla gerçekleşirken Super Heavy geri dönüş manevrası sırasında patladı; Starship de kısa süre sonra kaybedildi.
16 Ocak 2025’teki 7. uçuşta Starship yakıt sızıntısı nedeniyle patladı. 6 Mart 2025’teki 8. uçuşta araç yükselme sırasında kontrolünü kaybederek Karayipler üzerinde enkaz bıraktı. 27 Mayıs 2025’teki 9. uçuşta ise ilk Super Heavy yeniden kullanımı denendi ancak hem itici kademe hem de Starship kaybedildi. Starship, yörüngeye yaklaşırken kontrolünü yitirdi.
SpaceX, Starship’i gelecek yıl NASA’nın kritik bir test uçuşuna hazırlamak için çalışmalarını sürdürüyor. Söz konusu uçuşun, NASA’nın bir sonraki Ay inişinin önünü açacak önemli testlerden biri olması planlanıyor.
