NATO Zirvesi hazırlıkları ve transatlantik gerilim
Ankara’da yapılacak görüşmelerde en önemli başlıklardan biri, yaklaşan NATO Zirvesi’nin siyasi ve askeri boyutu olacak. Zirvenin, Avrupa ile ABD arasında artan görüş ayrılıklarının gölgesinde gerçekleşmesi dikkat çekiyor. Özellikle külfet paylaşımı ve savunma harcamaları konusundaki anlaşmazlıklar öne çıkıyor. NATO içinde birlik ve koordinasyonun nasıl sağlanacağı da görüşmelerin merkezinde yer alıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, daha önce yaptığı açıklamalarda Ankara Zirvesi’nin NATO tarihinin en kritik toplantılarından biri olabileceğini ifade etmişti. Zirveye ilişkin hazırlıkların yoğun şekilde sürdüğü ve NATO Genel Sekreteri ile yakın iş birliği içinde çalışıldığı belirtilmişti. Ankara’nın hedefi, zirvede ittifakın birlik görüntüsünü güçlendirmek ve ortak savunma anlayışını pekiştirmek olarak öne çıkıyor. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveye katılımı konusunda belirsizlik sürüyor.
ABD’nin tutumu ve NATO içi tartışmalar
Görüşmelerde en dikkat çeken başlıklardan biri ABD’nin NATO’ya yönelik yaklaşımı olacak. ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifaka yönelik eleştirileri ve savunma harcamalarına dair sert çıkışları, NATO içinde tartışma yaratıyor. Amerikan basınında yer alan haberlerde Trump’ın ittifaka yönelik beklentilerinin azaldığı iddia edildi. Bu durum, NATO’nun geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor. ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltabileceği ya da ittifak içinde daha mesafeli bir tutum alabileceği yönündeki değerlendirmeler de gündemde. Türkiye’de yapılacak görüşmelerde bu risklerin nasıl yönetileceği ele alınacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD ile olan kişisel ilişkilerinin sürece katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. NATO yönetimi, transatlantik bağların zayıflamaması için diplomatik temasları yoğunlaştırıyor.
Savunma harcamaları ve NATO’nun yeni hedefleri
NATO gündeminde savunma harcamalarının artırılması da önemli bir yer tutuyor. 2025 Lahey Zirvesi’nde müttefiklerin savunma bütçelerini gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma kararı aldığı hatırlatılıyor. Ancak bu hedefin nasıl uygulanacağı ve ülkeler arasındaki yük paylaşımı tartışmaları devam ediyor. ABD, Avrupa ülkelerinin yeterli katkıyı vermediğini savunarak eleştirilerini sürdürüyor. Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmalar, NATO’nun savunma stratejisini yeniden şekillendirmesine neden oldu. Savunma sanayi üretimi ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi, Ankara Zirvesi’nin önemli gündem maddelerinden biri olacak. NATO Genel Sekreteri Rutte, savunma kapasitesinin yalnızca bütçeyle değil üretim gücüyle de desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Bu kapsamda Türkiye’nin savunma sanayisindeki rolünün artması da dikkat çekiyor.
Türkiye’nin NATO’daki rolü ve güney kanadı güvenliği
Ankara, NATO’nun güney kanadındaki güvenlik planlamalarında aktif rol üstleniyor. Son dönemde Orta Doğu’da yaşanan askeri gerilimler, ittifakın bölgesel savunma stratejilerini daha önemli hale getirdi. Türkiye, hem İncirlik hem Kürecik gibi üslerle NATO’nun hava savunma sistemlerine katkı sağlıyor. Ayrıca bölgedeki krizlerde NATO’nun aktif rol almasına destek veriyor. İran ile yaşanan gerilim döneminde NATO’nun bölgedeki hava savunma sistemlerinin devreye girdiği hatırlatılıyor. Türkiye’de yeni NATO karargâhı kurulması da gündeme gelen başlıklar arasında yer alıyor. Ankara Zirvesi’nde güney kanadının güvenliği ve NATO’nun 360 derece savunma konsepti detaylı şekilde ele alınacak. Türkiye’nin bu süreçte daha merkezi bir rol üstlenmesi bekleniyor.
