Rusya’nın Sibirya bölgesindeki Irkutsk kentinde bulunan Irkutsk Bilimsel Araştırma Veba Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki Daria Shipilova’nın hayatını kaybetmesi sonrası bölgede sağlık tedbirleri artırıldı. Eylül ayı sonunda ağır akciğer enfeksiyonu nedeniyle hastaneye kaldırılan Shipilova, 1-2 Ekim gecesi yaşamını yitirdi. Çalışanın ölümünün ardından özellikle sosyal medya ve bazı medya kuruluşlarında, laboratuvarda veba bakterisi içeren bir tüpün kırılması sonucu bulaş yaşanmış olabileceği öne sürüldü. Ancak bu iddia resmi makamlar tarafından doğrulanmadı. Rusya Federal Tüketici Haklarını ve İnsan Refahını Koruma Servisi (Rospotrebnadzor), yapılan incelemelerde çalışanın mesleki faaliyetiyle bağlantılı mikroorganizmalara rastlanmadığını açıkladı.
Yaklaşık 200 kişi tıbbi gözlem altında
Çalışanla temas etmiş olabilecek yaklaşık 200 kişi, olası bir bulaş riskine karşı tıbbi gözlem altına alındı. Temaslıların bir bölümü hastanelerde takip edilirken, sağlık ekipleri bu kişilerde herhangi bir belirti ortaya çıkıp çıkmadığını ve laboratuvar sonuçlarını izliyor. Rospotrebnadzor’un açıklamasına göre temaslılar arasında vebaya veya başka bir özellikle tehlikeli enfeksiyona işaret eden bir tablo ortaya çıkmadı. Güncel yerel verilere göre temaslı kişiler arasında iki COVID-19 ve iki rinovirüs enfeksiyonu tespit edildi; bunların yaşanan ölüm olayıyla bağlantılı olduğuna ilişkin bir bulgu paylaşılmadı. Irkutsk bölgesindeki bazı sağlık kuruluşlarında da tedbir amaçlı kısıtlamalar ve gözlem uygulamaları devreye sokuldu. Yetkililer ise bölgedeki genel sağlık durumunun istikrarlı olduğunu belirtiyor.
Ölüm nedeni veba olarak doğrulanmadı
Olayın ilk günlerinde farklı kaynaklardan laboratuvar çalışanının veba nedeniyle öldüğü yönünde haberler yayıldı. Komşu Buryatya Cumhuriyeti’nin lideri de başlangıçta veba ifadesini kullanırken, sonraki açıklamalarda durumun netleştirilmesi gerektiği görüldü. Rospotrebnadzor tarafından yapılan incelemenin ardından ise resmi tanı “nedeni belirlenemeyen zatürre” olarak açıklandı. Çalışanın biyolojik örneklerinde, laboratuvardaki çalışmalarıyla ilişkilendirilebilecek mikroorganizmaların bulunmadığı bildirildi. Enstitüde görevlendirilen özel komisyonun incelemesinde de patojenik mikroorganizmalarla çalışma sırasında bir kaza ya da acil durum yaşandığını gösteren bulguya ulaşılamadığı belirtildi. Bu nedenle mevcut resmi verilere göre Rusya’da laboratuvardan kaynaklanan doğrulanmış bir veba salgınından söz edilmiyor.
Sosyal medyadaki iddialar paniğe neden oldu
Ölüm vakasının, doğrudan veba üzerine çalışan bir araştırma kurumunda meydana gelmesi iddiaların hızla yayılmasına neden oldu. Özellikle çalışanın laboratuvarda canlı veba bakterisi içeren bir tüpü düşürdüğü yönündeki haberler, olayın bir laboratuvar kazasından kaynaklanmış olabileceği yorumlarına yol açtı. Ancak söz konusu iddianın resmi olarak doğrulanmadığı belirtiliyor. Yetkililer ayrıca Irkutsk bölgesinde veba salgını bulunduğu yönünde bir açıklama yapmadı ve halkı paniğe sevk edecek bir durum olmadığını vurguladı.
Rusya’da yeniden maske dönemi mi?
Gelişmelerin ardından Rusya’da yeniden geniş kapsamlı maske uygulaması ya da COVID-19 dönemindeki gibi ülke genelinde kısıtlamalara gidilip gidilmeyeceği de tartışılmaya başlandı. Ancak mevcut durumda ülke genelinde maske kullanımına yönelik bir zorunluluk bulunmuyor. Alınan önlemler, olayın merkezindeki sağlık kuruluşları ve temaslı kişiler çevresinde yürütülen yerel tedbirlerle sınırlı tutuluyor. Bölgedeki yetkililer, sağlık durumunun istikrarlı olduğunu ve temaslılarda vebayı düşündürecek bir bulguya rastlanmadığını bildiriyor.
Veba nedir?
Veba, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu ve özellikle kemirgenler ile bunların üzerindeki pireler aracılığıyla yayılabilen ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Hastalığın akciğerleri etkileyen pnömonik formu, uygun tedavi uygulanmadığında ağır seyredebilir ve insandan insana solunum yoluyla bulaşabilir. Bununla birlikte, Irkutsk’taki mevcut olayda resmi testler vebayı doğrulamış değil. Bu nedenle yaklaşık 200 kişinin gözlem altında tutulması, bölgede doğrulanmış bir veba salgını olduğu anlamına gelmiyor. Rus makamları, temaslı kişilerin sağlık durumunun takip edildiğini ve bölgede gerekli sağlık önlemlerinin sürdürüldüğünü belirtiyor.
